✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

7. Sınıf Işık madde ile etkileşimi Test Çöz

SORU 1

Özdeş üç kaba eşit miktarda su konuluyor. Kapların dış yüzeyleri sırasıyla siyah, yeşil ve beyaz renklere boyanıyor. Bu kaplar güneş ışığı altında aynı süre bekletildiğinde kaplardaki suların son sıcaklıkları sırasıyla \( T_1 \), \( T_2 \) ve \( T_3 \) oluyor.

Bu sıcaklıklar arasındaki büyüklük ilişkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A) \( T_1 > T_2 > T_3 \)
B) \( T_3 > T_2 > T_1 \)
C) \( T_1 = T_2 = T_3 \)
D) \( T_2 > T_1 > T_3 \)
Açıklama:
Işığın madde ile etkileşiminde koyu renkli yüzeyler ışığı daha fazla soğurur (emer), açık renkli yüzeyler ise ışığı daha fazla yansıtır. Siyah renk ışığı en fazla soğurduğu için suyun sıcaklığı en çok \( T_1 \) kabında artar. Beyaz renk ışığı en çok yansıttığı için \( T_3 \) en düşük sıcaklıkta kalır. Sıralama: \( T_1 > T_2 > T_3 \) olur.
Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

Işık ve Madde Etkileşimi, Ortam Değiştirme ve Mercekler

Işığın Madde ile Etkileşimi

Işık, saydam, yarı saydam veya opak maddelerle karşılaştığında farklı şekillerde etkileşime girer. Bu etkileşimler, ışığın madde tarafından soğurulması, yansıtılması veya kırılması şeklinde olabilir.

Ortam Değiştiren Işığın İzlediği Yol

Işık, yoğunluğu farklı iki saydam ortam arasına girdiğinde kırılmaya uğrar. Kırılma olayı, ışığın geldiği ortama ve geçtiği ortama göre farklılık gösterir. 💡 Işığın kırılma kanunları, bu yolculuğun matematiksel olarak açıklanmasını sağlar. Örneğin, ışık az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken normale yaklaşır, çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken ise normale yaklaşır.

Temel Kırılma Kanunları:

İnce ve Kalın Kenarlı Mercekler

Mercekler, ışığı kırarak bir noktada toplayan veya dağıtan optik araçlardır. İki ana türü vardır:

İnce Kenarlı (Yakınsak) Mercekler

Kalın Kenarlı (Iraksak) Mercekler

Merceklerde Görüntü Oluşumu: Merceklerde görüntü oluşumu, ışınların izlediği yolların çizilmesiyle belirlenir. Özel ışınlar (asal eksene paralel gelen, optik merkezden geçen, odaktan geçen) çizilerek görüntü yeri ve boyutu bulunur.

Odak Uzaklığı (\(f\)): Merceklerin ışığı toplama veya dağıtma gücünü belirten uzaklıktır. İnce kenarlı merceklerde odak uzaklığı pozitif (\(+f\)), kalın kenarlı merceklerde ise negatif (\(-f\)) kabul edilir.

Mercek Türü Şekli Işınları Toplama/Dağıtma Odak Noktası
İnce Kenarlı (Yakınsak) Ortası Kalın Toplar Gerçek
Kalın Kenarlı (Iraksak) Ortası İnce Dağıtır Sanal

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Soru 1:

Işık, hava ortamından su ortamına geçerken normale yaklaşmaktadır. Bu durum, ışığın hangi ortama geçerken izlediği yol ile benzerlik gösterir?

Çözüm:
Işık, az yoğun ortamdan (hava) çok yoğun ortama (su) geçerken normale yaklaşır. Bu durum, ışığın hava ortamından cam ortamına geçerken izlediği yola benzer. Çünkü camın yoğunluğu da havanın yoğunluğundan fazladır ve ışık bu durumda da normale yaklaşır.

Soru 2:

Paralel gelen ışınları bir noktada toplayan bir mercek verilmiştir. Bu merceğin türü nedir ve odak uzaklığı pozitif midir, negatif midir?

Çözüm:
Paralel gelen ışınları bir noktada toplayan mercek ince kenarlı (yakınsak) mercektir. İnce kenarlı merceklerin odak uzaklığı pozitif (\(+f\)) kabul edilir.