10. Sınıf Çözünürlüğe etki eden faktörler Test Soruları ve Çözümleri

1)

Katı bir \( X \) tuzunun suda çözünme denklemi aşağıda verilmiştir:

\[ X_{(katı)} \(+ \text{Isı} \rightarrow\) X_{(suda)} \] Buna göre, doymuş \( X \) çözeltisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Sıcaklık artırılırsa çözünürlük azalır.
B) Sıcaklık artırılırsa çözelti doymamış hale gelir.
C) Basınç artırılırsa çözünürlük artır.
D) Çözünme süreci ekzotermiktir.
E) Karıştırmak çözünürlük değerini artırır.

2)

Gazların sudaki çözünürlüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Sıcaklık arttıkça gazların sudaki çözünürlüğü genellikle azalır.
B) Üzerindeki gaz basıncı artırılan bir sıvıda gazın çözünürlüğü artar.
C) Gazların suda çözünmesi genellikle ekzotermik bir olaydır.
D) Dalgıçların derinlere daldığında vurgun yemesi, basınç farkından dolayı kandaki azotun çözünürlüğünün değişmesiyle ilgilidir.
E) Sabit sıcaklıkta çözücü miktarını artırmak gazın çözünürlük (100 g sudaki miktar) değerini artırır.

3)

\( 25^\circ C \) sıcaklıkta \( X \) tuzunun çözünürlüğü \( 20\ g / 100\ g\ \text{su} \) olarak belirlenmiştir. Buna göre aynı sıcaklıkta \( 400\ g \) su kullanılarak hazırlanan doymuş çözeltinin toplam kütlesi kaç gramdır?

A) \( 80 \)
B) \( 400 \)
C) \( 420 \)
D) \( 480 \)
E) \( 500 \)

4)

Bir katının sudaki çözünürlüğünü ve çözünme hızını etkileyen faktörler düşünüldüğünde, aşağıdaki işlemlerden hangisi hem çözünürlüğü hem de çözünme hızını değiştirebilir?

A) Katıyı toz haline getirmek (temas yüzeyini artırmak).
B) Çözeltiyi karıştırmak.
C) Sıcaklığı değiştirmek.
D) Çözücü miktarını artırmak.
E) Ortamın basıncını artırmak.

5)

Kimyada "Benzer benzeri çözer" kuralına göre polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür. Buna göre, polar bir molekül olan su (\( H_2O \)) içerisinde aşağıdaki maddelerden hangisinin iyi çözünmesi beklenmez?

A) \( NH_3 \) (Polar)
B) \( HCl \) (Polar)
C) \( C_6H_6 \) (Apolar)
D) \( CH_3OH \) (Polar)
E) \( NaCl \) (İyonik)

6)

Katı bir X maddesinin suda çözünme denklemi aşağıda verilmiştir:

\[ X_{(k)} \(+ \text{Isı} \rightarrow\) X_{(suda)} \] Buna göre, sıcaklık artırıldığında X maddesinin çözünürlüğü ve çözünme hızı nasıl değişir?

A) Çözünürlük artar, hız artar.
B) Çözünürlük azalır, hız artar.
C) Çözünürlük artar, hız azalır.
D) Çözünürlük değişmez, hız artar.
E) Çözünürlük azalır, hız azalır.

7)

Gazların sudaki çözünürlüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Sıcaklık artışı gazların çözünürlüğünü azaltır.
B) Basınç artışı gazların çözünürlüğünü artırır.
C) Gazların suda çözünmesi genellikle ekzotermiktir.
D) Sabit sıcaklıkta basınç azaltılırsa çözünmüş gaz miktarı azalır.
E) Çözeltiyi karıştırmak gazların çözünürlüğünü artırır.

8)

Belirli bir sıcaklıkta \( X \) tuzunun çözünürlüğü \( 25 \text{ g / 100 g su} \) 'dur. Aynı sıcaklıkta \( 400 \text{ g} \) su kullanılarak hazırlanan doygun çözeltide kaç gram \( X \) tuzu çözünmüştür?

A) \( 50 \)
B) \( 75 \)
C) \( 100 \)
D) \( 125 \)
E) \( 150 \)

9)

Aşağıdaki faktörlerden hangisi bir katının sudaki çözünürlük değerini (100 g sudaki maksimum çözünen miktarını) kesinlikle değiştirir?

A) Çözücü miktarını artırmak
B) Katıyı toz haline getirmek
C) Çözeltiyi karıştırmak
D) Sıcaklığı değiştirmek
E) Dış basıncı artırmak

10)

\( 20 \text{ °C} \) 'de çözünürlüğü \( 30 \text{ g / 100 g su} \) olan bir tuzun, aynı sıcaklıkta \( 300 \text{ g} \) su ve \( 100 \text{ g} \) tuz ile hazırlanan karışımı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Çözelti doymamıştır.
B) \( 10 \text{ g} \) tuz çözünmeden kalır.
C) Çözelti aşırı doymuştur.
D) \( 10 \text{ g} \) daha su eklenirse doygun olur.
E) Karışım tamamen homojendir.

11)

Katı bir X maddesinin sudaki çözünürlüğünün sıcaklıkla değişimini gösteren denklem aşağıda verilmiştir:

\[ X(k) + Isı \(\rightleftharpoons\) X(suda) \]
Buna göre, doymuş bir X çözeltisinin sıcaklığı artırıldığında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

A) Çözeltideki X kütlesi azalır.
B) Çözelti doymamış hale gelir.
C) X katısının çözünürlüğü azalır.
D) Çözeltinin yoğunluğu azalır.
E) Çözücü kütlesi artar.

12)

Gazların sudaki çözünürlüğü ile ilgili;

I. Sıcaklık arttıkça azalır.
II. Basınç arttıkça artar.
III. Çözünme süreçleri genellikle ekzotermiktir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III

13)

"Benzer benzeri çözer" ilkesine göre, polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür.

Buna göre, polar bir molekül olan su (\( H_2O \)) içerisinde aşağıdaki maddelerden hangisinin çözünmesi beklenmez?

A) \( NH_3 \) (Polar)
B) \( HCl \) (Polar)
C) \( CCl_4 \) (Apolar)
D) \( CH_3OH \) (Polar)
E) \( NaCl \) (İyonik)

14)

Sabit sıcaklıkta bir miktar saf suda \( NaCl \) tuzu çözülerek doymuş bir çözelti hazırlanıyor.

Aynı sıcaklıkta bu çözeltiye bir miktar daha \( NaCl \) katısı eklenirse çözünürlük nasıl değişir?

A) Artar.
B) Azalır.
C) Değişmez.
D) Önce artar, sonra azalır.
E) Katı kütlesine bağlı olarak artar.

15)

\( 20^\circ C \) sıcaklıkta X tuzunun çözünürlüğü \( 25 \) g / \( 100 \) g sudur.

Aynı sıcaklıkta \( 400 \) gram su kullanılarak hazırlanan doymuş çözeltide kaç gram X tuzu çözünmüştür?

A) \( 50 \)
B) \( 75 \)
C) \( 100 \)
D) \( 125 \)
E) \( 150 \)

16)

Bir katının sudaki çözünme denklemi aşağıda verilmiştir:

\[ X_{(k)} \(+ \text{Isı} \rightarrow\) X_{(suda)} \] Buna göre, doymuş \( X \) çözeltisinin sıcaklığı artırıldığında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

A) \( X \) katısının çözünürlüğü artar.
B) Çözelti doymamış hale gelir.
C) Birim hacimde çözünen madde miktarı artar.
D) Çözeltinin kütlece yüzde derişimi azalır.
E) Çözünme hızı artar.

17)

Gazların sudaki çözünürlüğü ile ilgili;

I. Sıcaklık artarsa gazların çözünürlüğü azalır.
II. Basınç artarsa gazların çözünürlüğü artar.
III. Gazların çözünmesi genellikle ekzotermiktir.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III

18)

\( 25^\circ C \) sıcaklıkta hazırlanan doymuş \( Y \) katısı çözeltisi ısıtıldığında bir miktar \( Y \) katısının dibe çöktüğü gözleniyor. Bu durumla ilgili;

\[ Y_{(k)} \(\rightleftharpoons\) Y_{(suda)} \]

tepkimesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Çözünme olayı endotermiktir.
B) Sıcaklık artışı çözünürlüğü azaltmıştır.
C) Çözünme sırasında sistem dışarıdan ısı almıştır.
D) Basınç artışı \( Y \) katısının çözünürlüğünü artırır.
E) \( 50^\circ C \) 'deki çözünürlük, \( 25^\circ C \) 'dekinden daha fazladır.

19)

Kimyada "Benzer benzeri çözer" kuralına göre polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür. Buna göre, aşağıdaki madde çiftlerinden hangisinin birbiri içerisinde iyi çözünmesi beklenmez?

(\( H_2O \): Polar, \( CCl_4 \): Apolar, \( NH_3 \): Polar, \( C_6H_6 \): Apolar, \( HCl \): Polar)

A) \( H_2O - NH_3 \)
B) \( CCl_4 - C_6H_6 \)
E) \( NH_3 - HCl \)

20)

Bir miktar \( CO_2 \) gazının sudaki çözünürlüğünü artırmak için;

I. Kabın hacmini küçülterek basıncı artırmak
II. Çözeltiyi ısıtmak
III. Aynı sıcaklıkta su eklemek

işlemlerinden hangileri tek başına uygulanabilir?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III

21)

Katı bir \( X \) maddesinin sudaki çözünme denklemi şu şekildedir:

\[ X_{(k)} \(+ \text{Isı} \rightarrow\) X_{(suda)} \] Buna göre, doymuş \( X \) çözeltisinin sıcaklığı artırılırsa aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

A) Çözünürlük azalır.
B) Bir miktar \( X \) katısı çöker.
C) Çözeltinin kütlesi artar (kapta katı olduğu varsayılırsa).
D) Çözelti doymuş halden aşırı doymuş hale geçer.
E) Çözücü kütlesi artar.

22)

Gazların sudaki çözünürlüğü ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Sıcaklık artışı gazların çözünürlüğünü genellikle azaltır.
B) Basınç artışı gazların sudaki çözünürlüğünü artırır.
C) Gazların çözünmesi genellikle ekzotermiktir.
D) Sabit sıcaklıkta basınç iki katına çıkarılırsa gazın çözünürlüğü de artar.
E) Temas yüzeyinin (toz haline getirme) artırılması gazların çözünürlüğünü artırır.

23)

Şekerin sudaki çözünürlüğüne;

\[\(\text{I. Sıcaklık}\) \] \[\(\text{II. Basınç}\) \] \[\(\text{III. Çözücü türü}\) \] faktörlerinden hangileri etki eder?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III

24)

Belirli bir sıcaklıkta \( X \) tuzunun çözünürlüğü \( 100 \) gram suda \( 25 \) gramdır. Aynı sıcaklıkta \( 400 \) gram su kullanılarak hazırlanan doygun çözeltide kaç gram \( X \) tuzu çözünmüştür?

\[\(\text{Çözünürlük} = \frac\) { \(25 \text{ g }\) X}{ \(100 \text{ g su}\) } \]

A) \( 50 \)
B) \( 75 \)
C) \( 100 \)
D) \( 125 \)
E) \( 150 \)

25)

Aşağıdaki grafikte bir gazın sudaki çözünürlüğünün sıcaklıkla değişimi gösterilmiştir.

\[\(\text{Çözünürlük (g/100 g su)} \downarrow \text{ Sıcaklık (}\) ^ \(\circ\text{C)} \uparrow\) \] Buna göre, bu gazın sudaki çözünürlüğünü artırmak için;

\[\(\text{I. Sıcaklığı düşürmek}\) \] \[\(\text{II. Üzerindeki gaz basıncını artırmak}\) \] \[\(\text{III. Karıştırmak}\) \] işlemlerinden hangileri tek başına uygulanabilir?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III

10. Sınıf Çözünürlüğe etki eden faktörler Test Çöz

Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler

1. Sıcaklık

2. Basınç

3. Çözücü ve Çözünenin Etkileşimi (Benzer Benzeri Çözer Prensibi)

4. Ortak İyon Etkisi

5. Sıcaklık ve Basıncın Kombine Etkisi

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Örnek 1:

Örnek 2: