6. Sınıf Türkçe Ders Notları: Hikaye Tamamlama, "de/da" ve "ki"nin Yazımı, Noktalama İşaretleri
📌 Hikaye Tamamlama
Hikaye tamamlama, verilen bir başlangıç veya bitiş cümlesini mantıksal bir bütünlük içinde doldurma becerisidir. İyi bir hikaye tamamlama için şunlara dikkat etmeliyiz:
- Olay Örgüsü: Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini içeren tutarlı bir olay örgüsü oluşturmak.
- Karakterler: Hikayede yer alan karakterlerin tanıtılması ve davranışlarının tutarlı olması.
- Mekân ve Zaman: Hikayenin geçtiği yer ve zamanın belirginleştirilmesi.
- Dil ve Anlatım: Anlaşılır, akıcı ve konuya uygun bir dil kullanmak.
- Duygu ve Düşünceler: Karakterlerin duygu ve düşüncelerini yansıtmak.
Örnek Başlangıç: "Sabah uyandığımda pencereden içeri sızan güneş ışığı beni gülümsetti. Ancak o gün sıradan bir gün olmayacaktı..."
💡 "de/da" ve "ki"nin Yazımı
Türkçede "de/da" ve "ki" bağlaçlarının yazımı karıştırılabilir. Kuralları öğrenerek bu hatayı önleyebiliriz.
“de/da” Bağlacının Yazımı
- Ayrı yazılır.
- Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır.
- Yer bildiren "de/da" ise ek olduğu için bitişik yazılır.
Örnekler:
- Sen de gelmelisin. (Bağlaç)
- Evde kimse yoktu. (Yer bildiren ek)
- Çantamı masaya bıraktım. (Yer bildiren ek)
“ki” Bağlacının Yazımı
- Ayrı yazılır.
- Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır.
- İstisnalar: Sanki, oysaki, mademki, belki, halbuki, illaki, çünkü, anlaşılan o ki gibi kelimelerde bitişik yazılır.
Örnekler:
- Baktım ki kimse yok. (Bağlaç)
- Geldiki ne görsün! (Bağlaç)
- Çünkü onu çok seviyordu. (İstisna, bitişik)
- Sanki rüyadaydım. (İstisna, bitişik)
✅ Noktalama İşaretleri
Noktalama işaretleri, yazının anlamını ve akışını düzenleyen önemli unsurlardır.
Temel Noktalama İşaretleri ve Kullanımları:
- Nokta (.): Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur.
- Virgül (,): Eş görevli kelimeleri ayırmak, sıralı cümleleri bağlamak, ara sözleri belirtmek için kullanılır.
- Soru İşareti (?): Soru cümlelerinin sonuna konur.
- Ünlem İşareti (!): Sevinç, korku, şaşma gibi duyguları anlatan ifadelerin sonuna konur.
- Noktalı Virgül (;): Virgülle ayrılmış tür veya grupları ayırmak için kullanılır.
🚀 Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de" ayrı yazılmalıdır?
A) Yarın okulda gösteri var. B) Bu elbiseyi çok beğendim. C) Sen de mi geleceksin? D) Kitaplarımı çantama koydum.
Çözüm:
C şıkkında "de" bağlaç görevindedir. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz ("Sen mi geleceksin?"). Bu nedenle ayrı yazılmalıdır. Diğer şıklarda "de" yer bildiren ek olduğu için bitişik yazılmıştır.
Soru 2:
Verilen hikaye başlangıcını mantıklı bir şekilde tamamlayınız ve noktalama işaretlerine dikkat ediniz.
Başlangıç: "Ormanın derinliklerinde kaybolmuştu. Etrafına baktı, hiçbir tanıdık işaret yoktu. Tam umudunu yitirmek üzereyken..."
Çözüm:
Ormanın derinliklerinde kaybolmuştu. Etrafına baktı, hiçbir tanıdık işaret yoktu. Tam umudunu yitirmek üzereyken, uzaktan gelen bir ışık fark etti. Merakla ışığa doğru ilerledi. Yaklaştıkça bunun küçük bir kulübeden sızan bir lamba olduğunu anladı. Kapıyı yavaşça çaldı. İçeriden yaşlı bir adamın sesi geldi: "Kim o?"
Eski bir kütüphanenin tozlu rafları arasında dolaşırken eline yıpranmış, deri kaplı bir defter geçti. Defterin kapağını yavaşça açtı. Sayfaların arasından sararmış bir kağıt parçası yere düştü. Kağıtta bir harita ve altında bir not vardı: "Gerçek hazine, kalbinin sesini dinlediğin yerdedir." Genç çocuk derin bir nefes aldı ve...
Bu metin aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa anlam akışı en uygun şekilde sağlanmış olur?
B) haritadaki işaretleri takip ederek gizemli bir yolculuğa çıkmaya hazırlandı.
C) defteri yerine koyup kütüphaneden sessizce uzaklaştı.
D) kütüphaneciden yeni bir roman tavsiyesi istedi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Yarınki pikniğe sen de katılacak mısın?B) Bahçedeki çiçekleri sulamayı sakın unutma.
C) Öyle bir bağırdıki mahalledeki herkes sokağa döküldü.
D) Aradığın kalem bende mi kalmış, kontrol eder misin?
Ali, o sabah erkenden uyandı. Pencereden dışarı baktığında her yerin bembeyaz karla kaplı olduğunu gördü. Gözleri parladı, hemen atkısını ve beresini takıp dışarı fırladı. Bahçede en yakın arkadaşı Selim onu bekliyordu. Selim'in elinde büyük bir kar topu vardı.
Bu metnin olay akışına göre hikaye aşağıdakilerden hangisiyle devam ettirilmelidir?
B) İki arkadaş neşeyle gülüşerek kar topu oynamaya başladılar ve birlikte dev bir kardan adam yaptılar.
C) Selim, bahçedeki kuruyan çiçekleri sulamak için Ali'den yardım istedi ve kovaları getirdi.
D) Ali, kumsalda güneşlenmek için yanına güneş kremini almayı unuttuğunu fark edip üzüldü.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Bahçedeki ağaçlar bu yıl çok erken çiçek açtı.B) Sen de mi bizimle tiyatroya gelmek istiyorsun?
C) Yarın ki sınav için hazırlık yapmaya başladın mı?
D) Öyle güzel bir manzara ki bakmaya doyamadık.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) işareti diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) Kitaplarını, defterlerini ve kalemlerini çantasına özenle yerleştirdi.B) Akşam pazardan elma, armut ve mandalina aldık.
C) Genç, kadının elindeki poşetleri taşımasına yardım etti.
D) Fırtınadan, soğuktan ve karanlıktan çok korkardı.
Küçük Emre, her sabah erkenden kalkar ve bahçedeki yaşlı çınar ağacının altına otururdu. Elindeki eski deftere hayallerini yazar, kuşların cıvıltısını dinlerdi. Bir gün defterini evde unuttuğunu fark etti. Hemen içeri koştu ama defterini çalışma masasında bulamadı. Telaşla her yeri ararken...
Bu metnin akışına göre aşağıdakilerden hangisi hikayeyi en mantıklı şekilde tamamlar?
B) birden pencerenin önünde duran kedisinin defterin üzerinde uyuduğunu gördü.
C) bahçedeki ağacın gölgesinde çoktan uyuyakalmıştı.
D) okul çantasını hazırlayıp evden hızla dışarı çıktı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Sen de bizimle kütüphaneye gelecek misin?B) Bahçedeki çiçekleri sulamayı unutma sakın.
C) Duydumki en sevdiğin yemek mantıymış.
D) Masada duran kalemi bana verir misin?
Aşağıdaki cümlede yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
"Kırtasiyeden şunları aldım ( ) kalem ( ) silgi ( ) defter ( )"
B) \( ; \) , \( , \) , \( , \) , \( ... \)
C) \( : \) , \( , \) , \( , \) , \( ... \)
D) \( , \) , \( , \) , \( , \) , \( . \)
Eski bir evin tavan arasında tozlu bir sandık bulmuştum. Kapağını heyecanla açtığımda içinden sararmış mektuplar ve gümüş bir anahtar çıktı. Anahtarın nereyi açtığını merak ederek evin her köşesini dolaşmaya başladım. En sonunda kütüphanenin arkasındaki gizli bölmeyi fark ettim. Anahtarı deliğe sokup çevirdiğimde...
Bu metnin akışına göre boş bırakılan yerin aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanması en uygundur?
B) Hafif bir gıcırtıyla açılan kapının ardında dedemin eski günlüklerini buldum.
C) Karnım çok acıktığı için mutfağa gidip kendime bir sandviç hazırladım.
D) Dışarıda yağmur yağmaya başladı ve camlara vuran damlaların sesini dinledim.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Akşamki yemeğe sen de katılacak mısın?B) Duydum ki unutmuşsun gözlerimin rengini.
C) Masada ki kalemleri çantana koyar mısın?
D) Sen de bizimle gelmek istiyor musun?
Aşağıdaki cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
"Sait Faik ( ) öykülerinde genellikle şu konuları işler ( ) deniz ( ) balıkçılar ve adalar ( )"
B) (,) (:) (,) (.)
C) (,) (;) (,) (!)
D) (;) (,) (,) (.)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/6111-6-sinif-hikaye-tamamlama-test-coz-xg3o