Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Notları
Işık ve Özellikleri 💡
Işık, enerjinin bir türüdür ve çevremizi görmemizi sağlar. Işık kaynakları üçe ayrılır:
- Doğal Işık Kaynakları: Güneş, yıldızlar gibi kendiliğinden ışık yayan varlıklardır.
- Yapay Işık Kaynakları: Ampul, mum, fener gibi insanlar tarafından yapılan ışık kaynaklarıdır.
- Aydınlatma Araçları: Işığı yansıtarak veya dağıtarak aydınlatmaya yardımcı olan araçlardır (lamba gölgesi gibi).
Işık düz bir çizgide yayılır. Bu olaya ışığın taşıyıcı düz çizgilerle yayılması denir.
Işık olayları şunlardır:
- Yansıma: Işığın bir yüzeye çarpıp geri dönmesidir. Aynalar ışığı yansıtır.
- Kırılma: Işığın bir ortamdan başka bir ortama geçerken doğrultu değiştirmesidir. Suya giren çubuk kırık gibi görünür.
- Soğurulma: Işığın bir yüzey tarafından emilmesidir. Koyu renkli cisimler ışığı daha fazla soğurur.
Gölge oluşumu: Işık, saydam olmayan bir cisme çarptığında, cismin arkasında ışık alamayan karanlık alanlar oluşur. Bu alana gölge denir.
Üreme Çeşitleri 🚀
Canlıların nesillerini devam ettirebilmeleri için yaptıkları olaya üreme denir. Üreme iki çeşittir:
- Eşeysiz Üreme: Tek bir canlıdan genetik olarak aynı yeni canlıların oluşmasıdır. Mitoz bölünme ile gerçekleşir. Örnekler: Bölünerek üreme (bakteriler), tomurcuklanma (hidra, maya), vejetatif üreme (bitkilerde çelikle çoğalma).
- Eşeyli Üreme: Erkek ve dişi üreme hücrelerinin (gametlerin) birleşmesiyle yeni canlıların oluşmasıdır. Genetik çeşitlilik sağlar. İnsanlar, hayvanlar ve bitkilerde görülür.
Eşeyli üremede döllenme olayı gerçekleşir. Döllenme sonucunda zigot oluşur ve zigot gelişerek yeni bir canlıyı meydana getirir.
Elektrik Devreleri ve Akım ⚡
Elektrik, yüklü parçacıkların hareketiyle oluşan bir enerji türüdür.
- Devre Elemanları: Pil (enerji kaynağı), anahtar (devreyi açıp kapatır), lamba (ışık verir), iletken tel (akımın geçmesini sağlar), direnç (akıma karşı zorluk gösterir).
- Elektrik Akımı: İletken tel boyunca yüklerin hareketidir. Yüksek potansiyelden düşük potansiyele doğru akar. Birimi Amper (A)'dir.
- Gerilim (Potansiyel Farkı): Bir devrede akımın oluşmasını sağlayan kuvvettir. Birimi Volt (V)'tur.
- Direnç: Bir iletkenin akıma karşı gösterdiği zorluktur. Birimi Ohm (Ω)'dur.
Ohm Kanunu: Bir iletken üzerindeki gerilim (\(V\)), akım (\(I\)) ve direnç (\(R\)) arasındaki ilişkiyi gösterir. Formülü: \(V = I \times R\)
Seri Bağlama: Devrede elemanlar art arda birbirine bağlanır. Bir eleman bozulursa devre çalışmaz.
Paralel Bağlama: Devrede elemanlar dallara ayrılarak birbirine bağlanır. Bir eleman bozulursa diğerleri çalışmaya devam eder.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Bir elektrik devresinde \(12\) V gerilim uygulandığında \(3\) A akım geçmektedir. Bu devrenin direnci kaç Ohm'dur?
Çözüm: Ohm Kanunu'nu kullanacağız: \(V = I \times R\). Verilenler: \(V = 12\) V, \(I = 3\) A. Formülde yerine koyarsak: \(12 \, \text{V} = 3 \, \text{A} \times R\). Direnci bulmak için denklemi düzenlersek: \(R = \frac{12 \, \text{V}}{3 \, \text{A}} = 4 \, \Omega\). Cevap: \(4 \, \Omega\). ✅
Soru 2:
Bir bitkinin yapraklarından yeni bir bitki üretmesi hangi üreme çeşidine örnektir?
Çözüm: Bitkilerin yaprak, dal veya kök gibi kısımlarından yeni bir birey oluşturmasına vejetatif üreme denir. Vejetatif üreme, eşeysiz üremenin bir çeşididir. Cevap: Eşeysiz üreme (Vejetatif üreme). 🚀
Beyaz ışık altında kırmızı görünen bir kitaba, karanlık bir odada sadece yeşil ışık gönderilmektedir. Bu durumda kitap hangi renkte görünür?
A) KırmızıB) Yeşil
C) Siyah
D) Sarı
Bir düz aynanın önünde duran Elif'in aynaya olan uzaklığı \( 4 \) metredir. Elif aynaya doğru \( 1 \) metre yürürse, Elif ile son durumdaki görüntüsü arasındaki mesafe kaç metre olur?
\[ d_{toplam} \(=\) d_{yeni\_uzaklik} \(\times 2\) \]
B) \( 4 \)
C) \( 6 \)
D) \( 8 \)
Işığın kırılmasıyla ilgili olarak, ışık ışınlarının az yoğun ortamdan (örneğin hava) çok yoğun ortama (örneğin su) geçerken izlediği yol hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Normalden uzaklaşarak kırılır.B) Normale yaklaşarak kırılır.
C) Doğrultusu ve hızı değişmez.
D) Geldiği ortama tam yansıma yaparak geri döner.
İnsanda üreme, büyüme ve gelişme süreciyle ilgili olarak, dişi üreme sisteminde yumurta ile spermin birleştiği (döllenmenin gerçekleştiği) yapı aşağıdakilerden hangisidir?
A) YumurtalıkB) Döl yatağı (Rahim)
C) Yumurta kanalı
D) Vajina
Bazı canlılarda ana canlının vücudunda küçük bir çıkıntı oluşur. Bu çıkıntı büyüyüp gelişerek ana canlı ile aynı kalıtsal özelliklere sahip yeni bir birey meydana getirir.
Hidra, mercan ve maya mantarı gibi canlılarda görülen bu eşeysiz üreme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tomurcuklanma
C) Rejenerasyon
D) Vejetatif üreme
Çiçekli bir bitkinin hayat döngüsünde gerçekleşen temel olayların karışık sırası aşağıda verilmiştir:
\[ 1. \(\text{ Tozlaşma} \quad 2\). \(\text{ Döllenme} \quad 3\). \(\text{ Tohum ve Meyve Oluşumu} \quad 4\). \(\text{ Çimlenme}\) \]
Bu olayların gerçekleşme sırasının doğru olabilmesi için sıralama nasıl olmalıdır?
B) 2 - 1 - 3 - 4
C) 1 - 3 - 2 - 4
D) 4 - 3 - 2 - 1
Özdeş lambalardan oluşan bir seri bağlı devrede, devreye seri olarak özdeş bir lamba daha eklendiğinde devredeki toplam direnç ve lambaların parlaklığı nasıl değişir?
A) Toplam direnç artar, parlaklık azalır.B) Toplam direnç azalır, parlaklık artar.
C) Toplam direnç artar, parlaklık değişmez.
D) Toplam direnç azalır, parlaklık azalır.
Bir elektrik devresinde iletkenin uçları arasındaki gerilimin, üzerinden geçen akım şiddetine oranı sabittir ve bu sabit değer iletkenin direncini verir. Bir iletkenin uçları arasındaki gerilim \( 30 \) Volt iken üzerinden geçen akım şiddeti \( 5 \) Amper olarak ölçülmüştür.
Buna göre bu iletkenin direnci kaç Ohm \( (\Omega) \) 'dur?
B) \( 6 \)
C) \( 25 \)
D) \( 150 \)
Elektrik devrelerinde akım şiddetini ve gerilimi ölçmek için kullanılan ölçüm araçlarının devreye bağlanma biçimleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Ampermetre devreye paralel, voltmetre seri bağlanır.B) Her iki ölçüm aracı da devreye paralel bağlanır.
C) Ampermetre devreye seri, voltmetre paralel bağlanır.
D) Her iki ölçüm aracı da devreye seri bağlanır.
Bir cisim düz aynanın önüne, aynadan belirli bir uzaklıkta olacak şekilde yerleştirilmiştir. Cismin aynaya olan dik uzaklığı \( 45 \) cm'dir.
Buna göre, bu cisim ile aynada oluşan görüntüsü arasındaki toplam mesafe kaç cm'dir?
B) \( 45 \)
C) \( 90 \)
D) \( 135 \)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/6121-7-sinif-isik-test-coz-6vat