Fen Bilimleri 7. Sınıf Ders Notları
Fiziksel Olaylar 🚀
Fiziksel olaylar, bir maddenin iç yapısının değişmediği, sadece dış görünüşünün veya halinin değiştiği durumlardır. Bu tür olaylarda madde kimliğini kaybetmez.
Fiziksel Değişim Türleri 📌
- Hal Değişimleri: Maddenin katı, sıvı veya gaz halleri arasında geçiş yapmasıdır. Örneğin, suyun buza dönüşmesi (donma) veya su buharının yoğuşarak suya dönüşmesi (yoğuşma).
- Çözünme: Bir maddenin başka bir madde içinde gözle görülmeyecek şekilde dağılmasıdır. Tuzun suda çözünmesi bir fiziksel olaydır.
- Kesme, Yırtma, Kırılma: Maddelerin şekil değiştirmesidir. Kağıdın yırtılması, camın kırılması gibi.
- Genleşme ve Büzülme: Sıcaklık etkisiyle maddelerin hacminin artması (genleşme) veya azalmasıdır (büzülme). Bir metalin ısıtıldığında genleşmesi.
Fiziksel Olayların Özellikleri 💡
- Maddenin kimliği korunur.
- Genellikle enerji değişimi azdır veya geri alınabilir.
- Olay sonucunda yeni bir madde oluşmaz.
Canlılar ve Yaşam 🦋
Canlılar, cansız varlıklardan ayıran bazı temel özelliklere sahiptir. Bu özellikler, yaşamın devamlılığı için gereklidir.
Canlıların Ortak Özellikleri ✅
- Hücresel Yapı: Tüm canlılar bir veya daha fazla hücreden oluşur.
- Beslenme: Enerji elde etmek ve büyümek için dışarıdan madde alma. Ototrof (üretici) ve heterotrof (tüketici) beslenme.
- Solunum: Besinlerden enerji elde etme sürecidir. Aerob (oksijenli) ve anaerob (oksijensiz) solunum.
- Boşaltım: Metabolizma sonucu oluşan atık maddeleri vücuttan uzaklaştırma.
- Hareket: Yer değiştirme veya vücut kısımlarını oynatma.
- Uyarılabilme ve Tepki Verme: Çevresel değişikliklere karşı tepki gösterme.
- Büyüme ve Gelişme: Canlıların boyutlarının artması ve yeteneklerinin gelişmesi.
- Üreme: Neslini devam ettirmek için kendi benzerlerini oluşturma. Eşeysiz ve eşeyli üreme.
Fiziksel Olayların Canlılar Üzerindeki Etkileri
Fiziksel olaylar, canlıların yaşamını doğrudan etkileyebilir. Örneğin, suyun donması canlıların su kaynaklarını kısıtlayabilirken, suyun buharlaşması bitkilerin terlemesiyle ilişkilidir. Genleşme ve büzülme olayları, canlıların yaşadığı ortamlardaki sıcaklık değişimleriyle ilgilidir.
Fiziksel değişimler, maddenin sadece dış görünüşünü etkilerken, kimyasal değişimler maddenin iç yapısını değiştirerek yeni maddeler oluşturur.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Aşağıdakilerden hangisi bir fiziksel olay değildir?
- A) Buzun erimesi
- B) Şekerin suda çözünmesi
- C) Sütün mayalanması
- D) Camın kırılması
Çözüm 1:
Cevap: C
Sütün mayalanması sırasında sütün yapısı değişir ve yeni maddeler oluşur. Bu nedenle kimyasal bir olaydır. Diğer seçenekler ise maddenin sadece halinin veya şeklinin değiştiği fiziksel olaylardır.
Soru 2:
Bir bitkinin büyüyüp gelişmesi, canlıların hangi ortak özelliğine örnektir?
- A) Beslenme
- B) Solunum
- C) Büyüme ve Gelişme
- D) Üreme
Çözüm 2:
Cevap: C
Bitkinin boyutlarının artması ve daha karmaşık yapılar kazanması, canlıların büyüme ve gelişme ortak özelliğini gösterir.
Yatay bir zeminde duran bir kutuya \( 25 \) N büyüklüğünde bir kuvvet uygulanarak kutu, kuvvet doğrultusunda \( 4 \) metre hareket ettiriliyor. Buna göre, bu kuvvetin yaptığı fiziksel iş kaç Joule (J) olur?
\[ W \(=\) F \(\cdot \Delta\) x \]
B) \( 50 \)
C) \( 75 \)
D) \( 100 \)
Kütlesi \( 4 \) kg olan bir saksı, yerden \( 5 \) metre yükseklikteki bir balkon demirinde durmaktadır. Bu saksının sahip olduğu çekim potansiyel enerjisi kaç Joule'dür? (Yer çekimi ivmesini \( g = 10 \) m/s \(^2\) alınız.)
\[ E_p \(=\) m \(\cdot\) g \(\cdot\) h \]
B) \( 40 \)
C) \( 200 \)
D) \( 400 \)
Bir aracın sahip olduğu kinetik enerji ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
\[ E_k \(= \frac{1}{2}\) mv^2 \]
B) Aracın kütlesi artarsa kinetik enerjisi artar.
C) Kinetik enerji sadece aracın yerden yüksekliğine bağlıdır.
D) Duran bir aracın kinetik enerjisi maksimum değerdedir.
Bir hücrede besin maddelerini oksijen kullanarak parçalayıp enerji üreten ve "hücrenin enerji santrali" olarak adlandırılan organel aşağıdakilerden hangisidir?
A) RibozomB) Mitokondri
C) Lizozom
D) Golgi aygıtı
Mitoz bölünme süreci ve sonuçları ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bölünme sonucunda kalıtsal yapısı ana hücre ile aynı olan iki yeni hücre oluşur.B) Tek hücreli canlılarda çoğalmayı (üremeyi) sağlar.
C) Çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve yaraların onarılmasını sağlar.
D) Bölünme sonucunda oluşan hücrelerin kromozom sayısı ana hücrenin yarısı kadardır.
Canlılardaki organizasyon basamakları basitten karmaşığa doğru belirli bir hiyerarşi içindedir. Buna göre aşağıdaki sıralamada soru işareti ile gösterilen yere hangisi gelmelidir?
\[\(\text{Hücre} \rightarrow \text{Doku} \rightarrow\)? \(\rightarrow \text{Sistem} \rightarrow \text{Organizma}\) \]
B) Organ
C) Çekirdek
D) Gen
Bir cisim \( 25 \text{ N} \) büyüklüğündeki yatay bir kuvvetin etkisinde \( 4 \text{ m} \) yol alıyor. Yapılan fiziksel işi hesaplamak için aşağıdaki formül kullanılır:
\[ W \(=\) F \(\cdot \Delta\) x \] Buna göre, bu cisim üzerinde yapılan iş kaç Joule (\( \text{J} \)) olur?
B) \( 21 \)
C) \( 29 \)
D) \( 100 \)
Kinetik enerji, bir cismin kütlesine ve süratine bağlı olarak değişen bir enerji türüdür. Aşağıda kütleleri (\( m \)) ve süratleri (\( v \)) verilen araçlardan hangisinin kinetik enerjisi en fazladır?
A) \( m = 500 \text{ kg}, v = 10 \text{ m/s} \)B) \( m = 1000 \text{ kg}, v = 10 \text{ m/s} \)
C) \( m = 500 \text{ kg}, v = 20 \text{ m/s} \)
D) \( m = 1000 \text{ kg}, v = 20 \text{ m/s} \)
Yerden belirli bir yükseklikte bulunan cisimlerin sahip olduğu enerjiye çekim potansiyel enerjisi denir. \( 2 \text{ kg} \) kütleli bir saksı, yerden \( 5 \text{ m} \) yüksekliğe çıkarılıyor. Bu saksının kazandığı çekim potansiyel enerjisi kaç Joule olur?
(Yer çekimi ivmesini \( g = 10 \text{ m/s}^2 \) alınız.)
B) \( 20 \)
C) \( 100 \)
D) \( 200 \)
Bir öğrenci, sürtünmesiz yatay düzlemde duran bir kutuya \( 25 \text{ N} \) büyüklüğünde yatay bir kuvvet uygulayarak kutuyu \( 6 \text{ m} \) uzağa itiyor. Bu olayda yapılan fiziksel iş kaç Joule olur?
\[ W \(=\) F \(\cdot \Delta\) x \]
B) \( 100 \)
C) \( 31 \)
D) \( 19 \)
Özdeş K ve L cisimleri bir binanın farklı katlarında bulunmaktadır. K cismi yerden \( 4h \) yükseklikte, L cismi ise yerden \( 12h \) yüksekliktedir. Cisimlerin sahip oldukları çekim potansiyel enerjilerinin oranı kaçtır?
\[\(\frac\) {E_{K}}{E_{L}} \]
B) \( 1 \)
C) \( \frac{1}{3} \)
D) \( \frac{1}{4} \)
Hareket halindeki bir aracın kinetik enerjisini hesaplamak isteyen bir araştırmacı, aşağıdaki niceliklerden hangilerini bilmelidir?
\[ E_k \(= \frac{1}{2}\) m \(\cdot\) v^2 \]
B) Aracın kütlesi ve sürati
C) Aracın yerden yüksekliği ve kütlesi
D) Sadece aracın sürati
Bitki ve hayvan hücreleri arasındaki farkları inceleyen bir öğrenci, mikroskopta incelediği bir hücrede hücre duvarı (çeperi) ve kloroplast bulunduğunu gözlemlemiştir. Buna göre öğrencinin incelediği hücre ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Bu bir hayvan hücresidir.B) Hücre köşeli bir yapıya sahiptir.
C) Hücrede sentrozom organeli bulunur.
D) Hücre dışarıdan besin almak zorundadır.
Mitoz bölünme geçirmekte olan bir hücrenin kromozom sayısı ile ilgili aşağıdaki eşitlik verilmiştir:
\[ 2n \(= 64\) \] Buna göre, bu hücrenin art arda 3 kez mitoz bölünme geçirmesi sonucu oluşacak hücre sayısı ve her bir hücrenin kromozom sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) Hücre Sayısı: 6, Kromozom Sayısı: 32
C) Hücre Sayısı: 8, Kromozom Sayısı: 32
D) Hücre Sayısı: 4, Kromozom Sayısı: 64
Mayoz bölünme sırasında gerçekleşen "parça değişimi" (crossing-over) olayı ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi bu olayın canlılar için en önemli sonucunu açıklar?
A) Hücre sayısının artmasını sağlar.B) Kromozom sayısının yarıya inmesini sağlar.
C) Tür içinde kalıtsal çeşitliliğin oluşmasını sağlar.
D) Bölünmenin daha hızlı gerçekleşmesini sağlar.
Bir cisim üzerine uygulanan \( 25 \) N büyüklüğündeki kuvvet, cismi kuvvet doğrultusunda \( 4 \) metre hareket ettirmektedir. Buna göre, bu kuvvetin cisim üzerinde yaptığı fiziksel iş kaç Joule'dür?
\[ W \(=\) F \(\cdot \Delta\) x \]
B) \( 21 \)
C) \( 29 \)
D) \( 100 \)
Bir cismin yerden yüksekliğinden dolayı sahip olduğu enerjiye "çekim potansiyel enerjisi" denir. Kütlesi \( 3 \) kg olan bir cisim, yerden \( 6 \) metre yüksekliğe çıkarılıyor. Yer çekimi ivmesi \( g = 10 \text{ m/s}^2 \) olduğuna göre, cismin kazandığı potansiyel enerji kaç Joule'dür?
\[ E_p \(=\) m \(\cdot\) g \(\cdot\) h \]
B) \( 30 \)
C) \( 180 \)
D) \( 300 \)
Hareketli cisimlerin süratlerinden ve kütlelerinden dolayı sahip oldukları enerjiye "kinetik enerji" denir. Kinetik enerji, kütle ve süratin karesi ile doğru orantılıdır. Buna göre, aşağıda kütleleri ve süratleri verilen araçlardan hangisinin kinetik enerjisi en büyüktür?
\[ E_k \(= \frac{1}{2}\) m v^2 \]
B) \( 2000 \) kg kütleli, \( 10 \) m/s süratli araç.
C) \( 1000 \) kg kütleli, \( 20 \) m/s süratli araç.
D) \( 2000 \) kg kütleli, \( 20 \) m/s süratli araç.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/6137-7-sinif-fiziksel-olaylar-test-coz-8i7t