✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

6. Sınıf Ünlü Daralması Test Çöz

SORU 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralması vardır?

A) Kardeşim televizyon izliyor.
B) Komşular bahçede oturuyor.
C) Öğrenciler kitap okuyor.
D) Herkes tatil için plan yapıyor.
Açıklama:

Ünlü daralması, geniş ünlülerle (a, e) biten fiil kök veya gövdelerine '-yor' şimdiki zaman ekinin gelmesiyle fiilin sonundaki 'a' veya 'e' ünlülerinin daralarak 'ı, i, u, ü'ye dönüşmesidir. 'A' seçeneğindeki 'izliyor' kelimesi, 'izle-' fiil kökünden gelir. '-yor' eki geldiğinde fiilin sonundaki geniş ünlü 'e', daralarak 'i'ye dönüşmüştür (izle-yor → izliyor). Diğer seçeneklerdeki kelimelerde ('oturuyor', 'okuyor', 'yapıyor') daralma gerçekleşmez çünkü fiil kökleri ya zaten dar ünlüyle bitmektedir ('otur-' ve 'oku-' köklerindeki 'u' dar ünlüdür) ya da ünlüyle bitmemektedir ('yap-' fiil kökü ünsüzle bittiği için '-yor' eki araya yardımcı ünlü almıştır, 'a' ünlüsü daralmamıştır).

Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

Ünlü Daralması Nedir? 🤔

6. Sınıf öğrencileri, ünlü daralması, geniş ünlülerden (a, e) biriyle biten bir fiile "-yor" ekinin gelmesiyle geniş ünlünün daralarak (ı, i, u, ü) değişmesi olayıdır. Bu olay, 6. Sınıf Türkçe dersinde sıklıkla karşımıza çıkar ve yazım kurallarında önemli bir yer tutar.

Özetle:

Ünlü Daralmasına Örnekler 📝

Aşağıdaki örneklerde 6. Sınıf seviyesine uygun ünlü daralması olayını inceleyelim:

Dikkat! Her "-yor" eki alan sözcükte ünlü daralması olmaz. Örneğin, "oynuyor" kelimesinde daralma yoktur. Çünkü fiil kökü "oyna-" dır ve "-yor" eki direkt olarak eklenmiştir. 6. Sınıf, unutmayın, kelimenin köküne dikkat etmek önemlidir.

Çözümlü Örnek Sorular 💡

Soru 1:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralması vardır?

  1. Kitap okuyor.
  2. Eve geliyor.
  3. Oyun oynuyor.
  4. Ders çalışıyor.

Çözüm: "Geliyor" kelimesinde "gel- + -yor" şeklinde birleşme vardır. "Gel-" fiili "e" geniş ünlüsü ile bittiği için "-yor" eki geldiğinde "e" ünlüsü "i" ünlüsüne dönüşerek ünlü daralması meydana gelmiştir. Cevap B.

Soru 2:

Aşağıdaki kelimelerden hangisi "-yor" eki aldığında ünlü daralması olur?

  1. Koşmak
  2. Aramak
  3. Gülmek
  4. Başlamak

Çözüm: "Aramak" fiili "-yor" eki aldığında "Arıyor" şekline dönüşür ve "a" ünlüsü "ı" ünlüsüne daralır. "Başlamak" fiili "-yor" eki aldığında "Başlıyor" şekline dönüşür ve "a" ünlüsü "ı" ünlüsüne daralır. Cevap B ve D.

6. Sınıf öğrencileri, bu notları dikkatlice inceleyerek sınavda başarılar dilerim! 💪