12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı: Zarf Fiil (Ulaç) Çalışma Notu
Zarf Fiil Nedir?
12. Sınıf öğrencileri için zarf-fiiller, fiil kök veya gövdelerine eklenerek cümleye zaman veya durum anlamı katan fiilimsilerdir. Diğer bir deyişle, fiillerin zarf görevinde kullanılmasını sağlarlar. 12. Sınıf müfredatında önemli bir yer tutan bu konu, cümle yapısını anlamak için kritiktir.
Zarf Fiil Ekleri
12. Sınıf seviyesinde bilmemiz gereken başlıca zarf fiil ekleri şunlardır:
- -ken: Gelirken, giderken...
- -alı / -eli: Görelialı, koşalı...
- -madan / -meden: Bakmadan, gülmeden...
- -ınca / -ince / -unca / -ünce: Gelince, gülünce...
- -ıp / -ip / -up / -üp: Koşup, gülüp...
- -arak / -erek: Koşarak, gülerek...
- -dıkça / -dikçe / -dukça / -dükçe: Güldükçe, baktıkça...
- -casına / -cesine: Çocukçasına, delicesine...
- -r... -maz: Gelir gelmez, gider gitmez...
- -a... -a: Koşa koşa, güle güle...
Zarf Fiillerin Cümledeki Görevleri
12. Sınıf öğrencilerinin dikkat etmesi gereken nokta, zarf-fiillerin cümlede genellikle zarf tümleci görevinde kullanılmasıdır. Fiili veya fiilimsiyi zaman, durum, sebep gibi açılardan belirtirler.
Örnek Sorular ve Çözümleri
Örnek Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil kullanılmıştır?
- Kitabı okuyarak notlar aldı.
- Okunacak kitaplar listesi hazırladı.
- Okuyan insan her zaman bilgili olur.
- Okumak güzel bir alışkanlıktır.
Çözüm: A seçeneğinde "okuyarak" kelimesi zarf-fiildir. Çünkü "-arak" eki fiile gelerek zarf görevinde kullanılmıştır. Cevap: A
Örnek Soru 2:
Aşağıdaki cümlenin hangi kelimesi zarf-fiildir?
"Eve gelir gelmez ellerini yıkadı."
Çözüm: Bu cümlede "gelir gelmez" ifadesi zarf-fiildir. "-r... -maz" eki kullanılarak zaman anlamı katmıştır. Cevap: gelir gelmez
12. Sınıf, bu notlarla zarf-fiil konusunu tekrar edebilir ve sınavda başarıya ulaşabilirsiniz. 🚀
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf fiil kullanılmıştır?
A) Ders çalışmayı çok seviyorum.B) Gelen misafirleri kapıda karşıladık.
C) Yorgunluktan erkenden uyudu.
D) Kitabı okurken defterine notlar aldı.
E) Başarılı olmak için çok çalışmalısın.
"Eve varır varmaz annesini aradı." cümlesindeki zarf fiil, hangi ekle türetilmiştir?
A) -ıncaB) -madan
C) -ıp
D) -r...-maz
E) -ken
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf fiil bulunmamaktadır?
A) Hiç durmadan çalışıp sınavı kazandı.B) Oraya koşarak gelmiş ve nefes nefese kalmıştı.
C) Bu sorunu çözmek için uzmanlarla görüştü.
D) Çocuklar güle oynaya bahçede dolaşıyordu.
E) Fırtına bitince deniz sakinleşti.
"Sabah erkenden kalkıp spor yaptı, duş alarak güne zinde başladı." cümlesindeki zarf fiiller aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) kalkıp, yaptıB) yaptı, alarak
C) kalkıp, alarak
D) spor, duş
E) başladı, güne
"Film bittiğinde herkes salondan ayrıldı." cümlesindeki zarf fiilin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
A) DurumB) Zaman
C) Amaç
D) Neden
E) Koşul
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf fiil (bağ fiil) kullanılmıştır?
A) Okulun bahçesinde top oynayan çocuklar neşe doluydu.B) Kitap okumak, insana yeni dünyaların kapısını aralar.
C) Yemeğini bitirip hemen dışarı çıktı.
D) Gelecek günler için umutlu olmalıyız.
E) Toplantıya katılmayanlar tutanakta belirtildi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-asıya / -esiye' zarf fiil eki kullanılmıştır?
A) Güldüğünde herkesin içi ısınırdı.B) Uyumadan önce kitap okumayı severdi.
C) Koşarcasına hızla uzaklaştı yanımızdan.
D) Çalıştıkça başarılı olacağımıza inanıyorum.
E) Nefes nefese kalasıya tüm parkı koştu.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf fiil, eylemin durumunu bildirmektedir?
A) Eve gelir gelmez yemeğe oturdu.B) Çocuk, annesine sarılarak uyudu.
C) Onu görünce yüzü bembeyaz oldu.
D) Konuyu tam anlamadan yorum yapma.
E) Derse başlayalı üç saat oldu.
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi zarf fiil değildir?
A) Sabahleyin erkenden kalkıp okula gitti.B) Konuşarak anlaştık, sorunları çözdük.
C) Derse gelirken kitaplarını unutmuş.
D) Okunacak kitapları rafa dizdi.
E) Sen gitmeden ben gelirim.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla zarf fiil bulunmaktadır?
A) Ağaçlar rüzgârda sallanarak yapraklarını döküyordu.B) O, durmadan çalışıp hayallerini gerçekleştirdi.
C) Sınavı kazanınca sevinçle annesine koştu.
D) Okula geleli dersleri daha iyi oldu.
E) Kitap okuyarak kendini geliştirirsin.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/642-12-sinif-zarf-fiil-test-coz-1353