🚀 TYT Türkçe Yazım Kuralları Altın Notlar
TYT Türkçe testinde her yıl en az \(2\) soru yazım kurallarından gelmektedir. Bu rehber, sınavda en çok karıştırılan ve ÖSYM'nin sormayı en çok sevdiği kuralları içermektedir.
📌 \(1\). Büyük Harflerin Kullanımı ve Yer Adları
Özel adlara dahil olmayan il, ilçe, belde, köy sözleri küçük harfle başlar. Ancak mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen bu sözcükler büyük harfle başlar.
- Doğru: Ankara ili, Çankaya ilçesi, Tahtaköprü köyü
- Doğru: Bahçelievler Mahallesi, Atatürk Bulvarı, \(29\) Ekim Caddesi
💡 Unutma! Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Örneğin: Türk Dil Kurumuna (Doğru), Türk Dil Kurumu'na (Yanlış).
📌 \(2\). Birleşik ve Ayrı Yazılan Kelimeler
Birleşik sözcüklerin yazımında şu kurallara dikkat edilmelidir:
- Ses Olayı Kuralı: "Etmek, olmak" yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde ses düşmesi veya türemesi varsa bitişik, yoksa ayrı yazılır.
- Kayıp + etmek \(=\) kaybetmek (Bitişik - ses düşmesi var)
- His + etmek \(=\) hissetmek (Bitişik - ses türemesi var)
- Terk + etmek \(=\) terk etmek (Ayrı - ses olayı yok)
- "Şey" Sözcüğü: "Şey" sözcüğü her zaman ayrı yazılır.
- Her şey, bir şey, çok şey...
- "Birtakım" Sözcüğü: Belgisizlik anlamı taşıyorsa bitişik, sayı anlamı taşıyorsa ayrı yazılır.
- Birtakım sorunlar (Bitişik - belgisiz)
- Bir takım elbise (Ayrı - \(1\) adet takım)
📌 \(3\). "De", "Ki" ve "Mi"nin Yazımı
| Bağlaç / Ek | Yazım Kuralı | Örnek |
|---|---|---|
| Bağlaç olan "de" | Her zaman ayrı yazılır, cümleden çıkarılınca anlam bozulmaz. | Sen de bizimle gel. |
| Bulunma durumu eki "-de" | Sözcüğe bitişik yazılır, cümleden çıkarılınca anlam bozulur. | Kitabım sende kalmış. |
| Bağlaç olan "ki" | Genellikle ayrı yazılır. (İstisnalar: SOMBAHÇEM) | Anladım ki her şey yalanmış. |
SOMBAHÇEM İstisnası: Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Hâlbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru \(1\): Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Bu yıl TBMM'nin \(104\). kuruluş yıl dönümünü kutlayacağız.
B) Hafta sonu Çankaya Köşkü'nde önemli bir kabul töreni gerçekleştirildi.
C) Sınavda sorulan sorulardan bir kaçı oldukça seçiciydi.
D) Türk Dil Kurumunun yayımladığı son sözlüğü incelediniz mi?
E) Her şeyin yolunda gitmesi için hepimiz çok çalıştık.
Çözüm \(1\): "Birkaç" sözcüğü belgisiz sıfat/zamir olarak her zaman bitişik yazılır. C seçeneğinde "bir kaçı" şeklinde ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır. Doğru cevap: C seçeneğidir.
Soru \(2\): Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?
A) Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik yürürlüğe girdi.
B) Van Kedisi, bölgenin en önemli simgelerinden biridir.
C) Bu akşam Batı Karadeniz'de yoğun kar yağışı bekleniyor.
D) Yarın \(14.00\) 'te başlayacak olan toplantıya herkes davetli.
E) Cumhuriyet Mahallesi sakinleri parkın temizlenmesini istiyor.
Çözüm \(2\): Özel ada dahil olmayıp tamlama kuran şehir, ilçe, belde, köy, hayvan, bitki vb. adlarının ikinci kelimesi küçük harfle başlar. Dolayısıyla "Van kedisi" şeklinde yazılmalıdır ("kedisi" kelimesinin "k" harfi küçük olmalıdır). Doğru cevap: B seçeneğidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Bu yıl Doğu Anadolu'nun kuzey kesimlerinde yağışlar mevsim normallerinin altında kaldı.B) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında birçok tarihi yapı restore edildi.
C) Her yıl mayıs ayının ikinci pazar günü kutlanan Anneler Günü, bu sene de coşkuyla kutlandı.
D) Hafta sonu arkadaşlarımla birlikte Van gölü kıyısında piknik yapıp temiz havanın tadını çıkardık.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?
A) Dün akşam Ayşe teyzemin yaptığı nefis börekleri hep birlikte afiyetle yedik.B) Yarın yapılacak olan toplantıya Doktor Kemal Bey'in de katılması bekleniyor.
C) Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte bazı kurallar yeniden düzenlendi.
D) Okulumuzda düzenlenen şiir dinletisine Vali kadir bey de teşrif ettiler.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Okullar genellikle Eylül ayının ikinci haftasında eğitime başlar.B) Sınavın 15 Haziran Pazar günü yapılacağı resmi olarak açıklandı.
C) Biz her yıl nisan ayında memlekete gidip bahçemizi düzenleriz.
D) 2024'ün Aralık ayında yeni bir projeye başlayacağımızı duyurduk.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?
A) Ülkemizin güneyi, yaz aylarında oldukça sıcak ve kurak bir iklime sahiptir.B) Batı medeniyeti, bilimsel gelişmelerin öncülüğünü uzun süre elinde tutmuştur.
C) Orta Çağ Avrupası'nda feodalite sistemi toplumsal yapıyı şekillendirmiştir.
D) Bu araştırmada Güneydoğu Anadolu bölgesi mercek altına alınmıştır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Kapıdaki "Giriş" yazısını görmeyip çıkış kapısına yönelmişti.B) Yakup Kadri'nin Yaban Romanı, Kurtuluş Savaşı yıllarını başarıyla yansıtır.
C) Kurumun girişindeki "Müdür Yardımcısı" levhası yeni değiştirilmişti.
D) Bu akşam televizyonda "Bilim ve Teknik" dergisinin içeriği tartışılacak.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer adlarının yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Bu yaz tatilinde Kuzey Ege sahillerini baştan başa gezmeyi planlıyoruz.B) Ülkemizin güneyi, Akdeniz ikliminin etkisiyle kış aylarında bile oldukça ılımandır.
C) Anadolu'nun Doğusu, kış mevsiminde kar yağışının en yoğun yaşandığı bölgedir.
D) Batı Karadeniz'in yeşillikleri insanı adeta büyüleyen bir güzelliğe sahip.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özel adların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Yeni taşındığımız ev, Cumhuriyet Mahallesi'nin en sakin sokağında yer alıyor.B) Törenler bu yıl da her zamanki gibi Taksim meydanında gerçekleştirilecek.
C) Arkadaşımla buluşmak için dün akşam saatlerinde Atatürk Bulvarı'na gittik.
D) Şair Nedim Sokağı, ilçenin en eski ve en tarihî sokaklarından biridir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde coğrafi yer adlarının yazımında bir hata yapılmıştır?
A) Türkiye'nin en büyük tatlı su göllerinden biri olan Beyşehir Gölü, koruma altındadır.B) Asya ile Avrupa'yı birbirine bağlayan Çanakkale boğazı, tarihi açıdan büyük öneme sahiptir.
C) Ağrı Dağı'nın zirvesindeki karlar, yaz mevsiminde bile tamamen erimez.
D) Yeşilırmak Nehri'nin suları, ilkbahar aylarında karların erimesiyle iyice coşar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer bildiren özel isimlerin yazımında bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Hafta sonu rehber eşliğinde Topkapı Sarayı'nı ziyaret etme fırsatı bulduk.B) İstanbul'un simgelerinden biri olan Galata köprüsü, her gün binlerce insanı ağırlar.
C) Ankara Kalesi'nden şehrin manzarasını seyretmek insana büyük bir huzur veriyor.
D) Tarihî Horozlu Han, Selçuklu mimarisinin en güzel örneklerinden biridir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer adlarının yazımıyla ilgili bir yazım hatası vardır?
A) Bu yıl tatilde Muğla'nın Bodrum İlçesi'ni ziyaret etmeyi düşünüyoruz.B) Amasra beldesi, tarihî dokusu ve doğal güzellikleriyle ziyaretçilerini büyülüyor.
C) Sivas ili sınırları içinde yer alan Divriği, tarihî eserleriyle ünlüdür.
D) Çocukluğumun büyük bir kısmı, yeşillikler içindeki bu şirin köyde geçti.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Yaşanan son olaylardan sonra durumu hemen fark etti.B) Yıllar sonra karşılaştığı arkadaşını hemen ayırt etti.
C) Bu zor günleri de el birliğiyle sabrederek aşacağız.
D) İşlerin bu noktaya geleceğini önceden his etmişti.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?
A) Akvaryumdaki köpekbalığı çocukların oldukça ilgisini çekti.B) Bahçedeki hanımeli çiçekleri etrafa harika kokular yayıyordu.
C) Akşam yemeğinde misafirlere lezzetli bir imambayıldı ikram etti.
D) Bayramda gelen konuklar için nefis bir bülbülyuvası tatlısı hazırladı.
"Alt, üst, üzeri" sözcüklerinin sona getirilmesiyle kurulan ve somut olarak yer bildirmeyen birleşik kelimeler bitişik yazılır.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?
B) Akşamüstü arkadaşlarıyla sahilde buluşmak üzere sözleşti.
C) Suçluların göz altına alınması mahalle sakinlerini biraz olsun rahatlattı.
D) Bilinçaltındaki korkularıyla yüzleşmek için profesyonel bir destek almaya karar verdi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?
A) Herşeyin yolunda gitmesi için elinden gelen tüm çabayı gösteriyordu.B) Birkaç gün sonra yapılacak olan büyük toplantıya herkes katılacak.
C) Hiçbir engel onun bu hedefleri gerçekleştirmesine engel olamazdı.
D) Birçok insan bu konuda henüz yeterli ve doğru bilgiye sahip değil.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Depremzedeler için toplanan yardımlar kısa sürede bölgeye ulaştırıldı.B) Hafta sonu ailece öğretmenevinde kalmaya karar verdik.
C) Doğasever insanlar çevre temizliğine her zaman özen gösterir.
D) Bu dilekçeyi doldurup hemen baş hekimliğe teslim etmelisiniz.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Sınava hazırlık sürecinde her şeyin planlı olması gerekir.B) Toplantıya katılan her bir üye kendi görüşünü dile getirdi.
C) Bu konuda hiçbir şeyin göründüğü gibi olmadığını anladım.
D) Hayatta herşeyin bir zamanı olduğuna inanmak insana huzur verir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Olayı hemen fark etti ve durumu yetkililere bildirdi.B) Yıllar önce terkettiği bu şehre bir daha hiç dönmedi.
C) Cüzdanını kaybettiğini eve gelince ancak anlayabildi.
D) Bize yardım edeceğini söyleyerek hepimizi çok mutlu etti.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" veya "de"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Sende bizimle gelmek istiyorsan hazırlıklarını hemen tamamla.B) Duydum ki unutmuşsun gözlerimin rengini.
C) Cebindeki anahtarı çıkarıp kapıyı yavaşça açtı.
D) O kadar çalıştı da sınavda istediği puanı alamadı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Sınavda sorulan 5'inci soruyu neredeyse hiç kimse yapamamış.B) Yarışmada birinci olan sporcuya ödülünü vali takdim etti.
C) Sınıftaki öğrencileri ikişer ikişer gruplara ayırarak ödev verdi.
D) Her öğrenciye 3'er adet kitap dağıtılacağı açıklandı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya kısaltmalara gelen eklerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) TDK'nin son yayımladığı sözlükte pek çok yeni kelime yer alıyor.B) TRT'den yapılan açıklamaya göre yeni bir belgesel serisi başlıyor.
C) DSİ'ne yeni mühendis alımı yapılacağı duyuruldu.
D) THY'de uzun yıllar pilot olarak görev yaptıktan sonra emekli oldu.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/6527-tyt-yazim-yanlislari-buyuk-kucuk-test-coz-ewfv