8. Sınıf (Lgs) İklim ve hava hareketleri Test Soruları ve Çözümleri

Genotip Oranları	Fenotip Oranları
\(\%25\) \(DD\) (Saf Baskın), \(\%50\) \(Dd\) (Melez Baskın), \(\%25\) \(dd\) (Saf Çekinik)	\(\%75\) Düzgün Tohumlu, \(\%25\) Buruşuk Tohumlu

1)

Bir bölgedeki sıcaklık farklarından dolayı basınç farkları oluşur ve bu durum rüzgarın meydana gelmesine neden olur. X bölgesinde yükselici hava hareketleri görülürken, Y bölgesinde alçalıcı hava hareketleri görülmektedir. Buna göre, X ve Y bölgeleri ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

A) X bölgesi yüksek basınç alanı, Y bölgesi alçak basınç alanıdır.
B) Rüzgarın yönü X bölgesinden Y bölgesine doğrudur.
C) X bölgesinde bulut oluşma ve yağış görülme ihtimali, Y bölgesine göre daha fazladır.
D) Y bölgesinde sıcaklık X bölgesine göre daha yüksektir.

2)

Aşağıda iklim ve hava olaylarına ait bazı özellikler verilmiştir: I. Geniş bir bölgede, çok uzun yıllar boyunca değişmeyen ortalama hava şartlarıdır. II. Günün belirli saatlerinde yapılan gözlemlere dayanır ve değişkenliği fazladır. III. Bu alanla ilgilenen bilim dalına klimatoloji denir. Buna göre, verilen özelliklerden hangileri "hava olayları" ile ilgilidir?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III

3)

Havadaki su buharının (nemin) yoğuşma yerine göre yağış şekilleri farklılık gösterir. Bazı yağış şekilleri gökyüzüne yakın yerlerde oluşurken, bazıları yeryüzüne yakın yerlerde oluşur. Buna göre, aşağıdaki yağış şekillerinden hangisi yeryüzüne yakın yerlerde gerçekleşen yoğuşma sonucu oluşur?

A) Yağmur
B) Kar
C) Çiy
D) Dolu

4)

Atmosferde biriken karbondioksit, metan ve su buharı gibi gazlar, Güneş'ten gelen ışınları tutarak Dünya'nın ısınmasına neden olur. Bu duruma "sera etkisi" denir. Sera gazlarının salınımının artması küresel iklim değişikliğine yol açmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi küresel iklim değişikliğinin azaltılmasına yönelik alınabilecek önlemlerden biri olamaz?

A) Fosil yakıt tüketiminin artırılması
B) Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması
C) Ormanlık alanların korunması ve ağaçlandırma çalışmalarının yapılması
D) Sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması

5)

İki bölge arasındaki sıcaklık farkı arttıkça basınç farkı da artar. Basınç farkının artması ise oluşan rüzgarın hızının artmasına neden olur. Aşağıda bazı şehirlerin anlık sıcaklık değerleri verilmiştir:

K şehri: \( 15^\circ\text{C} \)
L şehri: \( 25^\circ\text{C} \)
M şehri: \( 30^\circ\text{C} \)
N şehri: \( 10^\circ\text{C} \)

Buna göre, hangi iki şehir arasında oluşacak rüzgarın hızının en fazla olması beklenir?

A) K ve L
B) L ve M
C) M ve N
D) K ve N

6)

Bir araştırmacı, laboratuvarda DNA modeli hazırlamak için aşağıdaki malzemeleri kullanacaktır:

* Mavi boncuk (Fosfat): \( 80 \) adet * Kırmızı boncuk (Deoksiriboz Şekeri): \( 90 \) adet * Sarı kart (Adenin): \( 20 \) adet * Yeşil kart (Timin): \( 25 \) adet * Turuncu kart (Guanin): \( 15 \) adet * Mor kart (Sitozin): \( 18 \) adet

Bu malzemelerle oluşturulabilecek en uzun hatasız çift zincirli DNA modelinde en fazla kaç nükleotid bulunabilir?

A) \( 90 \)
B) \( 80 \)
C) \( 70 \)
D) \( 68 \)

7)

Bir DNA molekülünün 1. zincirindeki nükleotid dizilimi "A - T - G - C - T - A" şeklindedir. Bu DNA molekülü kendini eşlerken sitoplazmadan çekirdeğe serbest nükleotidler girmektedir.

Buna göre, eşleşme tamamlandıktan sonra oluşan yeni DNA molekülleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Oluşan yeni DNA moleküllerinin nükleotid dizilimleri başlangıçtaki DNA molekülü ile tamamen aynıdır.
B) Eşleşme sırasında sitoplazmadaki serbest deoksiriboz şekeri ve fosfat sayısı azalır.
C) Yeni oluşan DNA moleküllerinin her birinde, biri eski diğeri yeni olmak üzere ikişer zincir bulunur.
D) Eşleşme sonucunda oluşan yeni zincirlerden birinin nükleotid dizilimi "T - A - C - G - A - T" şeklinde olup bu zincir 1. zincirin birebir kopyasıdır.

8)

Fen bilimleri öğretmeni, tahtaya kalıtsal yapılarla ilgili aşağıdaki tanımları yazmıştır:

I. DNA'nın özel proteinlerle birleşerek oluşturduğu karmaşık yapıdır. II. DNA'nın görev birimidir ve belirli bir karakterin ortaya çıkmasını sağlar. III. DNA'nın en küçük yapı birimidir. IV. Hücrenin yönetici molekülü olup çift zincirli sarmal yapıdadır.

Öğretmen, öğrencilerden bu yapıları karmaşıktan basite doğru sıralamalarını istemiştir.

Buna göre, doğru sıralama aşağıdakilerden hangisidir?

A) I - IV - II - III
B) I - II - IV - III
C) IV - I - II - III
D) III - II - IV - I

9)

Bir DNA molekülünün bir bölümünde meydana gelen hasarlar aşağıda numaralandırılarak açıklanmıştır:

1. Bölge: Bir zincirde Adenin nükleotidi var, karşısındaki zincir boş kalmış. 2. Bölge: Karşılıklı her iki zincirdeki nükleotidler de kaybolmuş (boş kalmış). 3. Bölge: Guanin nükleotidinin karşısına yanlışlıkla Timin nükleotidi gelmiş.

Buna göre, bu DNA molekülündeki hasarlı bölgelerin hangileri hücredeki enzimler tarafından onarılabilir?

A) Yalnız 1
B) 1 ve 3
C) 2 ve 3
D) 1, 2 ve 3

10)

Sağlıklı bir insan hücresindeki DNA ile bir çam ağacı hücresindeki DNA karşılaştırıldığında bazı özelliklerin aynı, bazı özelliklerin ise farklı olduğu görülür.

Buna göre, aşağıda verilen özelliklerden hangisi insan ve çam ağacı DNA'larında kesinlikle aynıdır?

A) DNA'larındaki toplam nükleotid sayıları
B) DNA'yı oluşturan organik baz çeşitleri
C) DNA'larındaki genlerin nükleotid dizilimleri
D) DNA'larındaki nükleotidlerin kullanım oranları

11)

Bezelyelerde sarı tohum rengi geni, yeşil tohum rengi genine baskındır. Melez döl sarı tohumlu bir bezelye ile yeşil tohumlu bir bezelye çaprazlanıyor.

\[\(\text{Sarı Tohum Geni: A} \quad \text{Yeşil Tohum Geni: a}\) \]
Bu çaprazlama sonucunda oluşacak yavru döllerin fenotip oranları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) %100 sarı tohumlu
B) %75 sarı, %25 yeşil tohumlu
C) %50 sarı, %50 yeşil tohumlu
D) %100 yeşil tohumlu

12)

Fen bilimleri dersinde öğretmen tahtaya bazı genotipleri yazmıştır:

\[\(\text{I. DD} \quad \text{II. Dd} \quad \text{III. dd}\) \]
Buna göre, verilen genotiplerden hangileri saf döl (homozigot) özelliğe sahiptir?

A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III

13)

Sağlıklı bir anne ve babanın doğacak olan dördüncü çocuklarının erkek olma olasılığı yüzde kaçtır?

A) %25
B) %50
C) %75
D) %100

14)

Akraba evliliği yapan bireylerin çocuklarında kalıtsal hastalıkların görülme olasılığı normal evliliklere göre daha yüksektir.

Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Akrabaların genetik benzerliğinin az olması
B) Hastalığa neden olan çekinik genlerin bir araya gelme olasılığının artması
C) Akraba evliliklerinde mutasyon hızının çok yüksek olması
D) Baskın genlerin hastalık yapıcı etkisinin artması

15)

Bezelyelerde düzgün tohum geni (\( \text{D} \)), buruşuk tohum genine (\( \text{d} \)) baskındır. İki düzgün tohumlu bezelye çaprazlandığında oluşan yavru bezelyelerin bir kısmının buruşuk tohumlu olduğu gözleniyor.

Buna göre çaprazlanan ata bezelyelerin genotipleri aşağıdakilerden hangisidir?

A) \( \text{DD} \times \text{Dd} \)
B) \( \text{Dd} \times \text{Dd} \)
C) \( \text{DD} \times \text{dd} \)
D) \( \text{Dd} \times \text{dd} \)

16)

Çevre şartlarının etkisiyle canlılarda meydana gelen ve kalıtsal olmayan değişimlere modifikasyon denir. Modifikasyonda genlerin yapısı değişmez, sadece genlerin işleyişi değişir.

Buna göre, aşağıda verilen örneklerden hangisi modifikasyona örnek olarak gösterilemez?

A) Spor yapan bir kişinin kaslarının gelişmesi
B) Van kedisinin gözlerinin farklı renklerde olması
C) Çuha çiçeğinin \( 15-20 \ ^\circ\text{C} \) sıcaklıkta kırmızı, \( 30-35 \ ^\circ\text{C} \) sıcaklıkta beyaz çiçek açması
D) Arı larvalarının arı sütüyle beslendiğinde kraliçe arı, çiçek tozuyla beslendiğinde işçi arı olması

17)

Mutasyonlar, meydana geldikleri hücrelere göre kalıtsal olabilir veya olmayabilir. Üreme hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar kalıtsal iken, vücut hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar sadece o canlıyı ilgilendirir, yavru döllere aktarılmaz.

Buna göre, aşağıda verilen mutasyon örneklerinden hangisinin kalıtsal olduğu kesindir?

A) Bir insanın güneş ışığı etkisiyle cilt kanseri olması
B) Bir kedinin vücut hücresindeki DNA hasarı sonucu oluşan tümör
C) Sağlıklı anne ve babadan doğan bir çocuğun Down sendromlu olması
D) Kimyasal maddeye maruz kalan bir farenin kuyruğunun kopması

18)

Bir araştırmacı, Himalaya tavşanlarının kulak, burun ve ayaklarındaki beyaz tüyleri kazıyıp üzerine buz torbası bağladığında çıkan tüylerin siyah olduğunu gözlemliyor. Daha sonra siyah tüyleri kazıyıp doğal ortamına bıraktığında ise tüylerin tekrar beyaz çıktığını görüyor.

Bu deneyle ilgili olarak yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

A) Sıcaklık değişimi tavşanın tüy rengini belirleyen genlerin yapısını değiştirmiştir.
B) Bu durum kalıtsal bir mutasyon örneğidir ve yavru tavşanlara da aktarılır.
C) Buz torbası uygulaması, tüy renginden sorumlu genin işleyişini değiştirmiştir.
D) Tavşanın tüy rengindeki bu değişim kalıcıdır ve çevre şartları değişse de eski haline dönmez.

19)

Mutasyon ve modifikasyon arasındaki farkları öğrenmek isteyen bir öğrenci aşağıdaki kartları hazırlıyor:

- Kart 1: Genlerin yapısında meydana gelen değişimlerdir. Neden olan etken ortadan kalkınca canlı eski haline dönemez.
- Kart 2: Genlerin işleyişinde meydana gelen değişimlerdir. Neden olan etken ortadan kalkınca canlı genellikle eski haline dönebilir.

Buna göre, aşağıda verilen örneklerden hangileri sırasıyla Kart 1 ve Kart 2'ye ait olabilir?

A) Kart 1: Altı parmaklılık / Kart 2: Çuha çiçeğinin sıcaklığa göre renk değiştirmesi
B) Kart 1: Sporcuların kas yapması / Kart 2: Van kedisinin gözlerinin farklı renklerde olması
C) Kart 1: Himalaya tavşanının tüy renginin değişmesi / Kart 2: Orak hücreli anemi
D) Kart 1: Arı larvalarının beslenme şekline göre kraliçe veya işçi olması / Kart 2: Albinoluk

20)

Mutasyona neden olan maddelere mutajen denir. Radyasyon, bazı kimyasal maddeler, yüksek sıcaklık ve pH değişimleri mutasyona sebep olabilir. Modifikasyona ise sıcaklık, ışık, besin ve nem gibi çevresel faktörler neden olur.

Buna göre, aşağıda verilen olaylardan hangisinin ortaya çıkış nedeni diğerlerinden farklı bir grupta yer alır?

A) Ultraviyole (UV) ışınlarına maruz kalan bir kişinin cilt kanseri olması
B) Hamilelikte röntgen cihazından yayılan X ışınlarına maruz kalan bir annenin bebeğinin engelli doğması
C) Karahindiba bitkisinin ovada yetiştiğinde boyunun uzun, dağda yetiştiğinde ise kısa boylu olması
D) Kimyasal atıkların karıştığı bir gölde yaşayan balıkların çift başlı doğması

8. Sınıf (Lgs) İklim ve hava hareketleri Test Çöz

📌 LGS Fen Bilimleri Sınav Çalışma Notları

☁️ \(1\). Ünite: İklim ve Hava Hareketleri

🧬 \(2\). Ünite: DNA ve Genetik Kod

🌱 \(3\). Ünite: Kalıtım

⚡ \(4\). Ünite: Mutasyon ve Modifikasyon

✍️ Çözümlü Örnek Sorular