✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

Tyt İkilemeler Test Çöz

SORU 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme, yansıma sözcüklerin yinelenmesiyle kurulmuştur?

A) Çocuklar bahçede koşa koşa oynuyordu.
B) Ivır zıvır eşyaları tavan arasına kaldırdı.
C) Gece yarısı dışarıdan çıt çıt sesler geliyordu.
D) Eğri büğrü yollardan geçerek köye ulaştık.
E) İyi kötü bir iş bulup çalışmaya başladı.

Açıklama:
"çıt çıt" ikilemesi doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşan yansıma sözcüklerin yinelenmesiyle kurulmuştur. Diğer şıklarda ise farklı yollarla kurulmuş ikilemeler vardır: "koşa koşa" aynı sözcüğün tekrarı, "ıvır zıvır" her ikisi de anlamsız sözcüklerin tekrarı, "eğri büğrü" biri anlamlı biri anlamsız sözcüklerin tekrarı, "iyi kötü" ise karşıt anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla kurulmuştur.

Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

Soru Listesi 0/20

Cevaplanmış

Boş

🔄 Sınavı Sıfırla

📌 TYT Türkçe: İkilemeler (Anlamı Güçlendiren Söz Öbekleri)

İkilemeler, anlatım gücünü artırmak, anlamı pekiştirmek veya daha canlı kılmak amacıyla en az \(2\) sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşan kalıplaşmış söz öbekleridir.

💡 Altın Kural: İkilemeyi oluşturan sözcüklerin arasına kesinlikle hiçbir noktalama işareti (virgül, kısa çizgi vb.) getirilemez! Getirilirse yazım yanlışı olur.

🚀 İkilemelerin Oluşum Yolları

\(1\). Aynı Sözcüğün Tekrarıyla: yavaş yavaş, koşa koşa, deste deste...
\(2\). Eş Anlamlı Sözcüklerle: ses seda, gizli saklı, güçlü kuvvetli...
\(3\). Yakın Anlamlı Sözcüklerle: doğru dürüst, eş dost, yalan yanlış...
\(4\). Karşıt (Zıt) Anlamlı Sözcüklerle: aşağı yukarı, iyi kötü, ileri geri...
\(5\). Biri Anlamlı Biri Anlamsız Sözcüklerle: eski püskü, eğri büğrü, yarım yamalak...
\(6\). İkisi de Anlamsız Sözcüklerle: ıvır zıvır, mırın kırın, eciş bücüş...
\(7\). Yansıma Sözcüklerle: şırıl şırıl, çıtır çıtır, pat küt...

✅ İkilemelerin Cümledeki Görevleri

İkilemeler cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilirler:

Görev	Örnek Cümle
Sıfat	Sokağın köşesinde eski püskü kıyafetlerle bekliyordu. (Nasıl kıyafet? -> Sıfat)
Zarf	Merdivenleri yavaş yavaş çıkıyordu. (Nasıl çıkıyordu? -> Zarf)
İsim	Evin içindeki ıvır zıvırı çöpe attık. (İsimleşmiş ikileme)

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Soru \(1\)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemenin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A) Çocuklar bahçede güle oynaya koşuyorlardı.
B) Onunla aşağı-yukarı \(5\) yıldır tanışıyoruz.
C) Sınava doğru dürüst hazırlanmadığı için endişeliydi.
D) Ivır zıvır işlerle vakit kaybetmeyi bırakmalısın.
E) Gece yarısı çat pat sesler duyulmaya başlandı.

Çözüm: İkilemelerin arasına hiçbir noktalama işareti konulamaz. B seçeneğinde "aşağı-yukarı" ikilemesinin arasına kısa çizgi (\(-\)) konulması yazım yanlışıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru \(2\)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

A) Karşımıza aniden irili ufaklı taşlar çıktı.
B) Sınıfta fısıl fısıl konuşarak dersi sabote ettiler.
C) Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden.
D) Konuyu bize uzun uzadıya anlattı.
E) Soruları hızlı hızlı çözüp sınavı bitirdi.

Çözüm: Seçenekleri inceleyelim:
A seçeneğinde "irili ufaklı" ikilemesi "taşlar" ismini nitelediği için sıfat görevindedir.
B seçeneğinde "fısıl fısıl" (konuşarak -> fiilimsi), C seçeneğinde "ağır ağır" (çıkacaksın -> fiil), D seçeneğinde "uzun uzadıya" (anlattı -> fiil), E seçeneğinde "hızlı hızlı" (çözüp -> fiilimsi) durumunu bildirdiği için zarf görevindedir.
Bu durumda doğru cevap A seçeneğidir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme, yansıma sözcüklerin yinelenmesiyle kurulmuştur?

İkilemeler cümle içinde isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme, ötekilerden farklı bir görevde kullanılmıştır?

A) Sınavdan sonra derin derin nefes aldı.
B) Sınıfa yeni gelen çocuk sessiz sessiz oturuyordu.
C) Yolun kenarında irili ufaklı taşlar birikmişti.
D) Soruları hızlı hızlı çözüp erkenden çıktı.
E) Yağmur başlayınca eve doğru koşa koşa gittik.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemelerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

A) İşlerini yarım yamalak yapmaktan bir türlü vazgeçmedi.
B) Baş başa verip bu zorluğun da üstesinden geleceğiz.
C) Çocuk, annesinin arkasından ağlaya ağlaya koşuyordu.
D) Herkes el ele verirse bu mahalle tertemiz olur.
E) Olanları bize tek-tek anlatmasını istedik.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan ikilemeyi oluşturan sözcüklerden biri tek başına anlamlıyken diğeri anlamsızdır?

A) Eski püskü kıyafetlerini bir kenara ayırdı.
B) Düğüne konu komşu herkes davet edilmişti.
C) Abuk sabuk konuşmalarıyla herkesin canını sıktı.
D) Gece gündüz demeden sınav için çalışıyordu.
E) Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden.

İkilemeler, aralarında çeşitli anlam ilişkileri bulunan sözcüklerin yan yana gelmesiyle oluşur.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemeyi oluşturan sözcükler arasındaki anlam ilişkisi diğerlerinden farklıdır?

A) Onun hakkında ileri geri konuşması hiç hoş değildi.
B) Aradan aşağı yukarı üç saat geçmişti.
C) Bu işi er geç bitireceğimizi o da biliyor.
D) Soruları doğru dürüst okumadan cevaplamayın.
E) İyi kötü bir gelirimiz var çok şükür.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılan ikileme, oluşumu yönüyle diğerlerinden farklıdır?

A) Bu işi doğru dürüst yapamayacaksan hiç başlama.
B) Aradan yıllar geçmesine rağmen aralarında gizli saklı bir şey kalmamıştı.
C) Kasabadaki ses seda birdenbire kesilince herkes endişelendi.
D) Karşıdan gelen güçlü kuvvetli adam, yükleri tek başına taşıdı.
E) Hayatta doğru yanlış kararlar alarak kendi yolumuzu çizeriz.

İkilemeler cümlede sıfat, zarf veya isim görevinde kullanılabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme, görevi yönüyle diğerlerinden farklıdır?

A) Merdivenleri ağır ağır çıkarak yukarıdaki odaya ulaştı.
B) Bahçede irili ufaklı taşları toplayıp bir kenara yığdılar.
C) Yaşlı adam, oturduğu köşede mışıl mışıl uyuyordu.
D) Soruları sakin sakin okuyup dikkatle cevapladı.
E) Misafirlerini kapıda güler yüzle, tatlı tatlı karşıladı.

İkilemelerin yazımıyla ilgili kurallardan biri de aralarına hiçbir noktalama işaretinin getirilemeyeceği ve ikilemeyi oluşturan sözcüklerin ayrı yazılması gerektiğidir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

A) Sorunlarımızı baş başa vererek çözebileceğimize inanıyorum.
B) Çocuklar el ele tutuşup şarkılar söyleyerek bahçede dönüyordu.
C) Konuyu enine, boyuna tartışmadan bir karara varmak doğru olmaz.
D) Günden güne artan sıcaklıklar barajlardaki su seviyesini düşürdü.
E) Sınavda ardı ardına gelen zor sorular öğrencileri oldukça terletti.

Doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşan sözcüklere "yansıma sözcük" denir. İkilemeler yansıma sözcüklerin tekrar edilmesiyle de kurulabilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma sözcüklerin tekrarlanmasıyla oluşturulmuş bir ikileme vardır?

A) Eski püskü kıyafetlerini dolaptan çıkarıp bir kenara ayırdı.
B) Dağların arasından şırıl şırıl akan derenin sesi insanı dinlendiriyordu.
C) Yarım yamalak Türkçesiyle bize derdini anlatmaya çalışıyordu.
D) Aralarındaki sıkı fıkı dostluk yıllar geçse de hiç bozulmadı.
E) Gece gündüz demeden ailesinin geçimi için çalışıp çabalıyordu.

10)

"Aşağı yukarı" ikilemesi cümleye "yaklaşık olarak, tahminen" anlamı katmaktadır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılan ikileme, bu cümledekiyle aynı anlamı taşımaktadır?

A) Bu zorlu ve dik patikayı ancak düşe kalka aşabildik.
B) Onunla şöyle böyle beş yıldır aynı mahallede oturuyoruz.
C) İşlerini her zaman yarım yamalak yaptığı için ona güvenilmez.
D) Sınavı kazandığını öğrenince eve güle oynaya gitti.
E) Sorunu çözmek için konuyu enine boyuna tartışmamız gerekiyor.

11)

İkilemeler farklı yollarla kurulabilir: Aynı sözcüğün tekrarıyla, yakın anlamlı sözcüklerle, zıt anlamlı sözcüklerle, biri anlamlı biri anlamsız sözcüklerle ya da her ikisi de anlamsız sözcüklerle.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemenin kuruluşu diğerlerinden farklıdır?

A) Sınavı kazanmak için gece gündüz durmadan çalışıyordu.
B) Hayatta iyi kötü demeden her işi gururla yaptı.
C) Bu meseleyi er geç onunla da konuşacağız.
D) Yıllar sonra eski arkadaşıyla eş dost aracılığıyla görüştü.

12)

İkilemelerin yazımıyla ilgili kurallardan biri de ikilemelerin her zaman ayrı yazılması ve aralarına hiçbir noktalama işareti girmemesidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A) Çocuklar bahçede koşa koşa oynuyor, neşeyle bağırıyorlardı.
B) Sınıftaki fısıl-fısıl konuşmalar öğretmenin dikkatini çekti.
C) Yarım yamalak bilgileriyle bize akıl vermeye çalışıyordu.
D) Sınavdan sonra derin derin bir nefes alıp rahatladı.

13)

İkilemeler cümle içinde isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme, görevi yönünden diğerlerinden farklıdır?

A) Ağaçtan kopardığı kırmızı kırmızı elmaları sepete doldurdu.
B) Yıkık dökük evlerin arasında çocukluğunun izini arıyordu.
C) Sınıfa yeni gelen çocuk, utangaç utangaç etrafına bakıyordu.
D) Masanın üzerinde duran kalın kalın kitapları çantasına yerleştirdi.

14)

Yansıma sözcükler, doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşan sözcüklerdir. İkilemeler de yansıma sözcüklerin tekrarıyla kurulabilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma sözcüklerden kurulmuş bir ikileme kullanılmıştır?

A) Şırıl şırıl akan derenin kenarında oturup biraz dinlendik.
B) Yarım yamalak Türkçesiyle bize derdini anlatmaya çalıştı.
C) Çocuklar odada abur cubur yiyerek televizyon izliyordu.
D) Sınav salonundan çıkan öğrenciler güle oynaya evlerine gittiler.

15)

Bazı ikilemeleri oluşturan sözcüklerin her ikisi de tek başına kullanıldığında anlamsızdır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan ikileme bu açıklamaya örnek gösterilebilir?

A) Dolaptaki ıvır zıvır ne varsa hepsini kutuya doldurdu.
B) Masanın üzerindeki eski püskü defteri eline aldı.
C) Eğri büğrü dalları budamak için eline testereyi aldı.
D) Aradan yıllar geçmesine rağmen dost düşman herkes oradaydı.

16)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme, "biri anlamlı diğeri anlamsız" iki sözcüğün yan yana gelmesiyle kurulmuştur?

A) Onunla buluşmaya eski püskü kıyafetlerle gitmesi herkesi şaşırttı.
B) Çekmecedeki ıvır zıvır eşyaları çöpe atmaya karar verdi.
C) Gece gündüz demeden sınav için harıl harıl çalışıyordu.
D) Doğru dürüst bir iş bulup hayatını düzene sokmak istiyordu.

17)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A) Çocuklar bahçede koşa koşa oynuyor, neşeyle gülüyorlardı.
B) İşlerini ağır-aksak yürütmesi projenin gecikmesine neden oldu.
C) Sınavdan sonra derin bir nefes alıp evde rahat rahat uyudu.
D) Merdivenleri ağır ağır çıkan yaşlı adam soluklanmak için durdu.

18)

İkilemeler cümlede sıfat veya zarf görevinde kullanılabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme, görev yönüyle diğerlerinden farklıdır?

A) Yol boyunca yol kenarındaki iri iri taşları temizlemeye çalıştı.
B) Annem misafirler için fırından yeni çıkmış sıcak sıcak börekler getirdi.
C) Soruları hızlı hızlı çözüp herkesten önce sınav salonundan çıktı.
D) Üzerinde yıllardır giydiği eski püskü bir palto vardı.

19)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan ikileme, yansıma sözcüklerin bir araya gelmesiyle oluşturulmuştur?

A) Dağlardan gelen şırıl şırıl suların sesi hepimizi dinlendiriyordu.
B) Sınav yaklaştıkça içini içten içe bir heyecan kaplamaya başladı.
C) Yarım yamalak bilgileriyle herkesi ikna etmeye çalışıyordu.
D) Konuyu enine boyuna tartıştıktan sonra nihayet bir karara vardılar.

20)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemeyi oluşturan sözcükler arasındaki anlam ilişkisi diğerlerinden farklıdır?

A) Onunla iyi kötü birçok anı biriktirdik bu küçük kasabada.
B) Toplantıda ileri geri konuşarak herkesin tepkisini çekti.
C) Sınavın bitmesine aşağı yukarı yirmi dakika kalmıştı.
D) Davete katılmak için şan şöhret sahibi pek çok kişi gelmişti.

Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun

https://yazili.eokultv.com/test/6637-tyt-ikilemeler-test-coz-alhw