TYT coğrafya için sıcaklık, iklim elemanlarının en önemlilerindendir. Güneş ışınlarının geliş açısı, yükselti, denizellik-karasallık, bakı ve okyanus akıntıları sıcaklığı etkileyen temel faktörlerdir.
- Güneş Işınlarının Geliş Açısı: Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe azalır. Bu durum enlem etkisi olarak da bilinir.
- Yükselti: Yükseldikçe sıcaklık her 200 metrede 1°C azalır.
- Denizellik-Karasallık: Denizler karalara göre daha geç ısınıp geç soğurlar. Bu nedenle kıyı bölgelerinde sıcaklık farkı daha azdır.
- Bakı: Dağların güneşe dönük yamaçları (Türkiye'de genellikle güney yamaçlar) daha sıcaktır.
- Okyanus Akıntıları: Sıcak su akıntıları sıcaklığı artırırken, soğuk su akıntıları sıcaklığı azaltır.
Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklıkların genel olarak düşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dünya'nın şekliB) Okyanus akıntıları
C) Yükselti faktörü
D) Nem oranı
Bir dağın yamacında yukarı doğru çıkıldıkça sıcaklığın her yaklaşık \(200\) metrede bir \(1^{\circ}C\) azalmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yerden yansıyan ışınların azalmasıB) Nem miktarının artması
C) Bitki örtüsünün yoğunlaşması
D) Güneşlenme süresinin kısalması
Aşağıdaki bölgelerden hangisinde yıllık sıcaklık farkının diğerlerine göre daha az olması beklenir?
A) İç Anadolu BölgesiB) Doğu Anadolu Bölgesi
C) Akdeniz kıyıları
D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Kuzeybatı Avrupa kıyılarının, aynı enlemdeki Kanada'nın doğu kıyılarına göre kış aylarında daha ılıman olmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gulf Stream sıcak su akıntısıB) Labrador soğuk su akıntısı
C) Batı rüzgarları
D) Kuzey Atlantik salınımı
Aşağıdakilerden hangisi Dünya üzerindeki sıcaklık dağılışını etkileyen faktörlerden biri değildir?
A) EnlemB) Yükselti
C) Bakı ve eğim
D) Deprem kuşakları
Rüzgarın hızını etkileyen temel faktörlerden biri değildir?
A) Basınç farkıB) Basınç merkezleri arasındaki uzaklık
C) Yeryüzü sürtünmesi
D) Dünya'nın eksen eğikliği
Ekvator çevresindeki yüksek sıcaklık ve alçak basınç alanlarından, \(30\) derece enlemlerindeki dinamik yüksek basınç alanlarına doğru esen, Dünya'nın günlük hareketiyle yönü değişen sürekli rüzgarlara ne ad verilir?
A) Batı RüzgarlarıB) Kutup Rüzgarları
C) Alizeler
D) Muson Rüzgarları
Bir dağ yamacından aşağı doğru esen, her \(100\) metrede sıcaklığı yaklaşık \(1\) derece arttıran ve kurutucu etki yapan yerel rüzgar tipi aşağıdakilerden hangisidir?
A) MeltemB) Bora
C) Fön
D) Siroko
Bir yüksek basınç merkezinden alçak basınç merkezine doğru esen rüzgarların, Kuzey Yarım Küre'de esiş yönü itibarıyla sağa, Güney Yarım Küre'de ise sola sapmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yeryüzü sürtünmesiB) Basınç merkezleri arasındaki uzaklık
C) Dünya'nın günlük hareketi
D) Rüzgarın hızı
Aşağıda verilen rüzgar türleri ve özellikleri eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Muson Rüzgarları: Yazın denizden karaya, kışın karadan denize eserler.B) Batı Rüzgarları: \(30\) derece enlemlerinden \(60\) derece enlemlerine doğru eserler ve orta kuşak karalarının batı kıyılarına yağış bırakırlar.
C) Meltem Rüzgarları: Gün içinde sıcaklık ve basınç farkıyla oluşur, etki alanı dardır.
D) Kutup Rüzgarları: \(90\) derece enlemlerinden \(30\) derece enlemlerine doğru eserler ve sıcak karakterlidirler.
Atmosfer basıncını etkileyen temel faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) SıcaklıkB) Yükseklik
C) Nem
D) Bitki örtüsü
Alçak basınç merkezlerinin etkili olduğu bir bölge için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Yükselici hava hareketleri görülür.B) Hava genellikle bulutlu ve yağışlıdır.
C) Rüzgarlar çevreden merkeze doğru eser.
D) Hava açık, güneşli ve genellikle kurudur.
Dünya üzerindeki sürekli basınç kuşaklarının oluşumunda aşağıdakilerden hangisinin etkisi diğerlerine göre daha azdır?
A) Termik faktörler (sıcaklık)B) Dünya'nın günlük hareketi (dinamik faktörler)
C) Kara ve denizlerin dağılışı
D) Güneşlenme süresi
Deniz seviyesinden yükseklere çıkıldıkça atmosfer basıncının her yaklaşık \(100\) metrede bir \(10\) milibar (\(mb\)) azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yer çekiminin artmasıB) Hava kütlesinin kalınlığının ve yoğunluğunun azalması
C) Sıcaklığın düzenli olarak artması
D) Nem miktarının düzenli olarak artması
Nemli havanın atmosfer basıncı üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Nemli hava, kuru havadan daha ağırdır ve bu nedenle yüksek basınç oluşturur.B) Nemli hava, kuru havadan daha yoğundur ve bu nedenle basıncı artırır.
C) Nemli hava, kuru havadan daha hafiftir ve bu nedenle alçak basınç oluşumuna katkıda bulunur.
D) Nem oranı, atmosfer basıncını doğrudan etkilemez; sadece sıcaklıkla birlikte etki gösterir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/711-tyt-cografya-sicaklik-ruzgar-ve-basinc-test-coz-it3g