8. Sınıf (Lgs) Türkçe: Özne-Yüklem Uyumsuzluğu ve Yer Tamlayıcısı Eksikliği Çalışma Notu
Özne-Yüklem Uyumsuzluğu
8. Sınıf (Lgs) öğrencileri, özne ve yüklem arasındaki uyum, cümlenin anlam bütünlüğü için kritik öneme sahiptir. Bu uyumsuzluk, anlatım bozukluğuna yol açar ve cümlenin anlaşılmasını zorlaştırır. Özne ve yüklem arasındaki uyum genellikle şahıs ve sayı bakımından aranır.
- Şahıs Uyumsuzluğu: Özne, farklı şahıslardan oluşuyorsa yüklem, kapsayıcı olan şahsa göre çekimlenir. Örneğin: "Ben ve Ayşe sinemaya gideceğiz." (Ben + Ayşe \(=\) Biz → gideceğiz)
- Sayı Uyumsuzluğu: Özne tekilse yüklem tekil, özne çoğulsa yüklem çoğul olur. Ancak, bazı durumlarda özne çoğul olsa bile yüklem tekil olabilir. Özellikle, özne insan dışı bir varlıksa ve çoğulsa yüklem genellikle tekil olur. Örneğin: "Kuşlar uçuyor." veya "Kuşlar uçuşuyor."
Yer Tamlayıcısı (Dolaylı Tümleç) Eksikliği
8. Sınıf (Lgs) için yer tamlayıcısı eksikliği de sıkça karşılaşılan bir anlatım bozukluğudur. Bir cümlede, bir eylemin nerede, kime, neye yapıldığını belirten yer tamlayıcısının eksik olması, cümlenin anlamını belirsizleştirir.
Yer tamlayıcısı eksikliği, genellikle sıralı veya bağlı cümlelerde ortaya çıkar. Aynı yer tamlayıcısı birden fazla eylem için geçerliyse, tekrar kullanılmaması anlatım bozukluğuna neden olabilir.
Çözümlü Örnek Sorular
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğu vardır?
- A) Çocuklar bahçede oynuyor.
- B) Ben ve sen bu işi başarabiliriz.
- C) Kitaplar masanın üzerinde duruyor.
- D) Öğretmen ve öğrenci derse geç kaldı.
Çözüm: D şıkkında "Öğretmen ve öğrenci" çoğul olduğu halde yüklem "kaldı" tekildir. Doğrusu "Öğretmen ve öğrenci derse geç kaldılar" olmalıdır. ❌
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer tamlayıcısı eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
- A) Arkadaşıma mektup yazdım ve gönderdim.
- B) Bu konuyu hem anlattı hem de örnekler verdi.
- C) Tatile gitmek için hazırlıklarımı tamamladım.
- D) Öğretmen öğrencilerine güvendi ve destekledi.
Çözüm: D şıkkında, "Öğretmen öğrencilerine güvendi ve öğrencilerini destekledi." şeklinde olmalıydı. "Destekledi" fiili için de bir yer tamlayıcısına ihtiyaç vardır. ✅
Unutmayın 8. Sınıf (Lgs) öğrencileri, bol bol pratik yaparak bu konularda ustalaşabilirsiniz! 💪
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Duvarlar nemden küf tutmuşlardı.B) Arkadaşları onu yalnız bırakmadılar.
C) Kediler bahçede neşeyle oynuyorlardı.
D) Annem ve babam dün bize gelmişlerdi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğu nedeniyle oluşan bir yanlışlık vardır?
A) Köyün sakinleri eski geleneklerini sürdürdüler.B) Futbolcular maçtan sonra otobüse bindiler.
C) Misafirler birazdan eve gelecek.
D) Öğrenciler dersi dikkatle dinlediler.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Komisyon üyeleri kararı oy birliğiyle aldılar.B) Heyet, incelemelerini tamamlayıp raporlarını sundular.
C) Annem ve teyzem çay keyfi yapıyorlardı.
D) Sporcular ısınma hareketlerini yaptılar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğu bulunmaktadır?
A) Herkes onunla konuşmaya çekindiler.B) Çocuklar parkta neşeyle koşuşuyorlardı.
C) Kitaplarımı bu rafa yerleştirdim.
D) Ablam ve ben tatile gideceğiz.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğu yoktur?
A) Eşyalar kamyona yüklendiler.B) Konferansa gelenler yerlerine oturdular.
C) Bu düşünceler beni rahatsız ettiler.
D) Kimse böyle bir sonucu beklemediler.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "yer tamlayıcısı eksikliği"nden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Bu duruma inanıyor, karşı çıkmıyordu.B) Öğrencilerine daima güvenir, onlara karşı iyi davranırdı.
C) Kitap okumayı sever, herkese tavsiye ederdi.
D) Arkadaşına yardım eder, her sırrını paylaşırdı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer tamlayıcısı eksikliği giderilirse anlatım bozukluğu düzelir?
A) Kitapları çok severdi, her fırsatta okurdu.B) Komşusunu ziyaret etti, yardım etti.
C) Tatile gitmeyi planlıyor, hazırlık yapıyordu.
D) Çalışmaları düzenli, oldukça başarılıydı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer tamlayıcısı eksikliği bulunmamaktadır?
A) Bu konuda iyi düşünmeli, karar vermeliyiz.B) Annesine çok bağlıydı, her zaman yardım ederdi.
C) Sorunlara kulak vermeli, çözüm yolları bulmalıyız.
D) Bu projeye emek harcamalı, gereken değeri vermeliyiz.
“Televizyonda izlediği filmi çok beğendi, herkese bahsetti.” cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nesne eksikliğiB) Yer tamlayıcısı eksikliği
C) Çatı uyuşmazlığı
D) Yüklem eksikliği
“Bu sorunlara dikkat etmeli, çözüm bulmalıyız.” cümlesindeki anlatım bozukluğunu gidermek için hangi sözcük eklenmelidir?
A) onlarınB) buna
C) onlara
D) bunları
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/745-8-sinif-lgs-ozne-ve-yuklem-uyumsuzlugu-yer-tamlayicisi-eksikligi-test-coz-4840