Maddenin Hâl Değişimi Testi Çöz | 5. Sınıf Fen Bilimleri

Hâl Değişimi	Başlangıç Hâli	Bitiş Hâli	Isı Alır/Verir
Erime	Katı	Sıvı	Isı Alır
Donma	Sıvı	Katı	Isı Verir
Buharlaşma	Sıvı	Gaz	Isı Alır
Yoğuşma	Gaz	Sıvı	Isı Verir
Süblimleşme	Katı	Gaz	Isı Alır
Kırağılaşma	Gaz	Katı	Isı Verir

1)

Bir heykeltıraş, özel bir balmumu türüyle çalışmaktadır. Heykelini yapmadan önce, sert ve katı olan bu balmumunu ısıtıcı bir aletin üzerine koyarak yumuşatması gerektiğini fark eder. Balmumu yeterince ısındığında, kolayca şekil verilebilen akışkan bir kıvam alır. Bu gözlem, maddenin ısı etkisiyle hâl değiştirmesi hakkında hangi tahmini yapmamızı sağlar?

A) Isı, maddelerin sadece rengini değiştirir.
B) Isı alan katı maddeler, belirli bir sıcaklıkta sıvı hâle geçebilir.
C) Tüm maddeler, ısıtıldığında gaz hâline dönüşür.
D) Maddeler, ısı etkisiyle sadece sertleşir.

2)

Bir aşçı, tenceredeki suyu kaynatıp buharlaşmaya başladığında, tencerenin kapağında su damlacıkları oluştuğunu ve zamanla tenceredeki su seviyesinin azaldığını gözlemlemiştir. Bu gözlemden yola çıkarak, suyun ısı etkisiyle hâl değiştirmesi hakkında hangi çıkarımı yapabiliriz?

A) Su, ısıtıldığında hacmi küçülür.
B) Su, ısı etkisiyle katı hâle geçer.
C) Su, ısı etkisiyle sıvı hâlden gaz hâle geçebilir.
D) Su, ısıtıldığında kimyasal yapısı tamamen değişir.

3)

Ayşe, mutfakta annesine yardım ederken, oda sıcaklığında katı hâlde duran margarini (bir tür katı yağ) tavaya koydu. Tavanın altını açıp ısıtmaya başladıklarında, margarinin kısa sürede eriyerek sıvı bir hâle dönüştüğünü fark ettiler. Bu deneyim, maddelerin ısı etkisiyle hâl değiştirmesi konusunda Ayşe'ye hangi bilgiyi öğretir?

A) Katı yağlar, ısıtıldığında donar.
B) Isı, maddelerin kütlesini artırır.
C) Bazı katı maddeler, ısı aldığında eriyerek sıvı hâle geçebilir.
D) Sıvı maddeler, ısıtıldığında her zaman katılaşır.

4)

Bir mum yakıldığında, fitilin etrafındaki katı mumun eriyerek sıvı hâle geldiğini gözlemlediniz. Mumun alt kısmındaki katı kısmın ise erimediğini fark ettiniz. Bu gözlem, maddenin ısı etkisiyle hâl değiştirebileceği konusunda size hangi tahmini yaptırır?

A) Isı alan maddeler donar.
B) Yeterli ısı alan katı maddeler erir.
C) Isı alan sıvılar katılaşır.
D) Tüm maddeler aynı sıcaklıkta erir.

5)

Yağmurlu bir günün ardından oluşan su birikintilerinin (göletlerin) güneşli ve rüzgârlı bir havada birkaç saat içinde tamamen kuruduğunu gözlemlediniz. Su birikintilerindeki suyun kaybolduğunu fark ettiniz. Bu gözlem, suyun ısı etkisiyle hangi hâl değişimini tahmin etmenizi sağlar?

A) Sıvı hâldeki suyun ısı kaybederek donduğunu.
B) Sıvı hâldeki suyun ısı alarak buharlaştığını.
C) Katı hâldeki suyun ısı alarak eridiğini.
D) Gaz hâldeki suyun ısı kaybederek yoğuştuğunu.

6)

Kış aylarında, dışarıda bırakılmış metal bir bankın sabah saatlerinde üzerinde ince bir buz tabakası veya donmuş çiğ oluştuğunu gözlemlediniz. Havanın sıcaklığının \(0\) °C'nin altında olduğunu biliyorsunuz. Bu gözlem, havadaki su buharının ısı etkisiyle hangi hâl değişimini tahmin etmenizi sağlar?

A) Sıvı hâldeki suyun ısı alarak buharlaştığını.
B) Katı hâldeki suyun ısı alarak eridiğini.
C) Gaz hâldeki su buharının ısı kaybederek katılaştığını (kırağılaşma).
D) Sıvı hâldeki suyun ısı alarak donduğunu.

7)

Bir aşçı, yemek yaparken tereyağını eritmek için sıcak tavaya koyduğunu gözlemledi. Yemek bittikten sonra, tavanın kenarında kalan erimiş tereyağının oda sıcaklığında bir süre sonra tekrar katılaştığını fark etti. Bu gözlemlere dayanarak aşçı, kışın dışarıda unutulan sıvı haldeki bir yağın (örneğin zeytinyağı değil, donabilen bir yağın) ne gibi bir değişime uğrayacağını tahmin eder?

A) Buharlaşır.
B) Donarak katılaşır.
C) Rengi değişir.
D) Kaynar.

8)

Ayşe, soğuk bir kış günü pencerenin iç yüzeyinde su damlacıklarının oluştuğunu gözlemledi. Bu olayın, evdeki sıcak ve nemli havanın soğuk pencere camına temas etmesiyle gerçekleştiğini öğrendi. Bu bilimsel bilgiye dayanarak, Ayşe annesinin ocakta kaynayan su dolu tencerenin kapağını kaldırdığında, kapağın iç yüzeyinde ne gibi bir değişim gözlemlemesini tahmin eder?

A) Buharlaşma meydana gelir.
B) Kapak donar.
C) Su buharı yoğunlaşarak su damlacıklarına dönüşür.
D) Suyun rengi değişir.

9)

Bir öğrenci, laboratuvarda katı halde bulunan bir mumu (parafin) ısıttığında, mumun sıvı hale geldiğini ve eridiğini gözlemledi. Daha sonra bu sıvı mumu soğuk bir kaba döktüğünde, mumun tekrar katılaştığını gördü. Bu gözlemlere dayanarak öğrenci, kışın soğuk bir havada, donmuş bir gölün yüzeyinde oluşan buz tabakasının güneşli bir günde ne gibi bir değişime uğrayacağını tahmin eder?

A) Buz buharlaşır.
B) Buz eriyerek suya dönüşür.
C) Buzun hacmi artar.
D) Buz donarak daha da katılaşır.

10)

Efe, bir çikolata kalıbını güneşli bir odada masanın üzerinde unuttu. Bir süre sonra çikolatanın yumuşadığını ve erimeye başladığını fark etti. Akşam olunca, erimiş çikolatayı buzdolabına koydu. Buzdolabında bir süre bekledikten sonra çikolata tekrar katılaştı. Çikolatanın bu süreçte geçirdiği hâl değişimleri sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

A) Erime - Buharlaşma
B) Erime - Donma
C) Donma - Yoğuşma
D) Buharlaşma - Erime

11)

Zeynep, yıkadığı çamaşırları güneşli ve rüzgârlı bir günde balkona astı. Birkaç saat sonra çamaşırların tamamen kuruduğunu fark etti. Çamaşırların kurumasını sağlayan bilimsel süreç ve ısı değişimi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Çamaşırlardaki su, ısı vererek donmuş ve katılaşmıştır.
B) Çamaşırlardaki su, ısı alarak buharlaşmış ve gaz hâline geçmiştir.
C) Havadaki su buharı, çamaşırlara çarparak yoğuşmuş ve sıvılaşmıştır.
D) Çamaşırlardaki su, eriyerek başka bir sıvıya dönüşmüştür.

12)

Sıcak bir yaz gününde, Elif masanın üzerine buzlu ve soğuk bir bardak limonata koydu. Bir süre sonra bardağın dış yüzeyinde küçük su damlacıkları oluştuğunu gözlemledi. Bu su damlacıklarının oluşumunu açıklayan hâl değişimi ve ısı durumu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bardaktaki limonatanın buharlaşmasıyla oluşan su buharının dışarı çıkması.
B) Havadaki su buharının, bardağın soğuk yüzeyine çarparak ısı kaybedip yoğuşması.
C) Bardaktaki buzun erimesiyle oluşan suyun bardağın dışına sızması.
D) Limonatanın donarak katı hâle geçmesi ve dışarı taşması.

13)

Ayşe, kahvaltıda masada unuttuğu tereyağının bir süre sonra yumuşadığını ve hatta erimeye başladığını fark etti. Akşam yemeğinde tekrar tereyağı kullanmak istediğinde, eriyen tereyağını buzdolabına koydu. Ertesi sabah tereyağının tekrar katı hâle döndüğünü gördü. Ayşe'nin bu gözlemleri, maddenin ısı etkisiyle hâl değiştirmesi hakkında hangi bilimsel olayı en iyi açıklar?

A) Maddelerin sadece buharlaşma yoluyla hâl değiştirmesi.
B) Maddelerin ısı etkisiyle katıdan sıvıya, sıvıdan katıya hâl değiştirebileceği.
C) Sadece suyun ısı etkisiyle hâl değiştirebileceği.
D) Maddelerin kütlesinin sıcaklıkla değişmesi.

14)

Yağmurlu bir günün ardından okul bahçesinde oluşan küçük su birikintileri, güneşli bir günün sonunda tamamen kayboldu. Bu gözlem, suyun hangi hâl değişimini örneklemektedir ve bu değişimin temel nedeni nedir?

A) Donma; suyun soğuyarak katılaşması.
B) Yoğuşma; su buharının soğuyarak sıvılaşması.
C) Buharlaşma; suyun ısı alarak gaz hâline geçmesi.
D) Erime; katı bir maddenin ısı alarak sıvılaşması.

15)

Soğuk bir kış günü, sıcak çayınızı içerken bardağın üzerinde oluşan buharın, pencerenin soğuk camına çarptığında küçük su damlacıklarına dönüştüğünü gözlemlediniz. Bu gözlem, maddenin hâl değişimiyle ilgili hangi durumu örneklemektedir?

A) Katı bir maddenin eriyerek sıvı hâle geçmesi.
B) Sıvı bir maddenin ısı alarak buharlaşması.
C) Gaz hâldeki bir maddenin soğuyarak sıvı hâle geçmesi.
D) Sıvı bir maddenin ısı vererek donması.

5. Sınıf Maddenin Hâl Değişimi Test Çöz

📌 Isı ve Maddenin Hâl Değişimi Konu Özeti 🚀

💡 Maddenin Hâlleri

✅ Isı Etkisiyle Hâl Değişimleri

Hâl Değişimleri Özeti

🌍 Günlük Hayattan Örnekler

🔬 Bilimsel Gözlem ve Tahmin

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Soru \(1\):

Soru \(2\):