Söz Sanatları
Söz sanatları, anlatımı daha etkileyici ve zengin hale getirmek için kullanılan dil oyunlarıdır. 8. Sınıf (Lgs) Türkçe dersinde en çok karşılaşılan söz sanatlarından bazıları şunlardır:
- Benzetme (Teşbih): İki farklı şey arasında ortak bir özellikten yola çıkarak yapılan benzerliktir. Örneğin: "Aslan gibi güçlü."
- Kişileştirme (Teşhis): İnsan dışındaki varlıklara insana ait özellikler verme sanatıdır. Örneğin: "Güneş bize gülümsüyordu."
- Abartma (Mübalağa): Bir şeyi olduğundan daha büyük veya daha küçük gösterme sanatıdır. Örneğin: "O kadar çok yedim ki patlayacağım."
- Karşıtlık (Tezat): Birbirine zıt kavramları bir arada kullanma sanatıdır. Örneğin: "Ağlarım gülerim, halime ben."
Çözümlü Örnek Soru:
Aşağıdaki dizelerin hangisinde kişileştirme sanatı vardır?
A) Gökyüzü bugün çok mavi.
B) Deniz, şarkılar söylüyordu.
C) Kuşlar ağaçlarda ötüyordu.
D) Rüzgar hafifçe esiyordu.
Çözüm: B şıkkında deniz, şarkı söyleyerek kişileştirilmiştir. Doğru cevap B.
Fiilimsiler (Eylemsiler)
Fiilimsiler, fiillerden türeyen ancak fiil gibi çekimlenemeyen, isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilen sözcüklerdir. 8. Sınıf (Lgs) Türkçe için üç temel fiilimsi türü vardır:
- İsim-Fiil (Ad-Eylem): -ma, -ış, -mak eklerini alır. Örneğin: "Okumak güzeldir."
- Sıfat-Fiil (Ortaç): -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş eklerini alır. Örneğin: "Koşan çocuk."
- Zarf-Fiil (Ulaç): -ken, -alı, -madan, -ınca, -ip, -arak, -dıkça, -e...e, -r...maz eklerini alır. Örneğin: "Gülerek geldi."
Çözümlü Örnek Soru:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil kullanılmıştır?
A) Eve gelince haber ver.
B) Kitap okumak güzeldir.
C) Çalışan kazanır.
D) Gitmeden önce bana uğra.
Çözüm: C şıkkında "çalışan" kelimesi sıfat-fiildir. Doğru cevap C.
Atasözleri ve Deyimler
Atasözleri ve deyimler, yüzyıllardır aktarılan, kalıplaşmış sözlerdir. 8. Sınıf (Lgs) Türkçe sınavında anlamları ve kullanımları önemlidir.
- Atasözleri: Öğüt veren, deneyimlere dayanan kalıplaşmış sözlerdir. Genellikle cümle şeklindedir. Örneğin: "Damlaya damlaya göl olur."
- Deyimler: Bir durumu veya kavramı etkileyici bir şekilde anlatan, kalıplaşmış sözlerdir. Genellikle mecaz anlam taşır. Örneğin: "Ağzı kulaklarına varmak."
Atasözleri ve deyimlerin anlamlarını öğrenirken, kullanıldıkları bağlamları da göz önünde bulundurmak önemlidir. İyi bir sözlük kullanımı da size yardımcı olabilir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişileştirme sanatı yoktur?
A) Rüzgar, saçlarımı okşayarak geçti yanımdan.B) Güneş, dağların arkasından usulca başını uzattı.
C) Kitaplar, en iyi dostlarımızdır, bize yol gösterirler.
D) Kuşlar, baharın gelişini neşeyle müjdelediler.
"Bir of çeksem karşıki dağlar yıkılır." dizesinde ağır basan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) BenzetmeB) Kişileştirme
C) Abartma
D) Tezat
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tezat (karşıtlık) sanatı kullanılmıştır?
A) Gözleri inci taneleri gibi parlıyordu.B) Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz.
C) Bulutlar, gökyüzünde dans eden devler gibiydi.
D) Toprak ana, bizleri şefkatle kucakladı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi kullanılmıştır?
A) Yarınki toplantı çok önemliydi.B) Herkes sessizce öğretmeni dinliyordu.
C) Okula giderken yolda arkadaşımı gördüm.
D) Bu film gerçekten çok etkileyiciydi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, diğerlerinden farklı türde bir fiilimsidir?
A) Gülmek insana iyi gelir.B) Yaralanan asker hastaneye kaldırıldı.
C) Okumak en büyük zevkimdir.
D) Yazmak için masaya oturdu.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi özelliğini yitirerek kalıcı ad (kalıcı isim) olmuş bir sözcük vardır?
A) Bu yemek çok lezzetli olmuş.B) Sabahları koşmak sağlığa faydalıdır.
C) Ders çalışırken okumak önemlidir.
D) Gezmek için parkta buluştuk.
Aşağıdaki deyimlerden hangisi "çok çalışmak, büyük çaba harcamak" anlamındadır?
A) Gözü dönmekB) Dişini sıkmak
C) Canla başla çalışmak
D) Etekleri tutuşmak
"Tecrübe ve yaşanmışlıkların bilgi ve öğrettikleri değerlidir." anlamına gelen atasözü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Akıl akıldan üstündür.B) Bin ölçüp bir biçmeli.
C) Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
D) Akıl yaşta değil baştadır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir deyim yanlış kullanılmıştır?
A) Toplantıda herkesin gözü önünde onu azarlayınca, yüzü kızardı.B) Sınavı kazanınca adeta etekleri zil çaldı, sevinçten havalara uçtu.
C) Yemek hazırlıkları için canla başla çalışıyordu, her şeyi yetiştirdi.
D) Arkadaşının sırrını herkese anlattığı için onun gözüne girmek istemişti.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'benzetme' sanatına yer verilmiştir?
A) Çınar ağaçları, sanki gökyüzüne uzanan devasa kollar gibiydi.B) Bulutlar bugün çok sinirliydi, şimşeklerle öfkesini kusuyordu.
C) O kadar açtım ki bir oturuşta koca bir fırın ekmeği yiyebilirdim.
D) Gecenin karanlığı, gündüzün aydınlığına meydan okuyordu.
"Yorgun rüzgar, fısıltılarla dinlediği sırları usulca ağaçlara anlattı." cümlesinde ağır basan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Abartma (Mübalağa)B) Benzetme (Teşbih)
C) Kişileştirme (Teşhis)
D) Zıtlık (Tezat)
"Bir of çeksem karşıki dağlar yıkılır." dizesinde kullanılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Benzetme (Teşbih)B) Abartma (Mübalağa)
C) Kişileştirme (Teşhis)
D) Konuşturma (İntak)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "isim-fiil" (mastar) kullanılmıştır?
A) Eve gelir gelmez uyudu.B) Koşan atlar toz bulutu içinde kayboldu.
C) Arkadaşıyla görüşmek için sabırsızlanıyordu.
D) Akşama kadar durmaksızın çalıştı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı türde bir fiilimsi kullanılmıştır?
A) Gülen yüzüyle herkesi etkiledi.B) Okunacak kitapları masaya bıraktı.
C) Gelecek hafta sınavımız var.
D) Yemeği yapar yapmaz bize haber verdi.
Fiilimsilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler getirilerek oluşturulur.B) Fiilimsiler, fiiller gibi çekimlenemez, yani şahıs ve zaman eki almazlar.
C) Her fiilimsi zamanla fiilimsi özelliğini kaybederek kalıcı isim olabilir.
D) Fiilimsiler, cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde bulunabilirler.
"Burnunun dikine gitmek" deyimi aşağıdaki durumlardan hangisini anlatır?
A) Kibirli olmak.B) Bildiğini okumak, kimseyi dinlememek.
C) Bir şeyi çok merak etmek.
D) Çok çabuk sinirlenmek.
"Ayağını yorganına göre uzat." atasözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
A) Herkes kendi imkânlarıyla yaşamalıdır.B) Tutumlu olmak, gelirine göre harcama yapmak gerekir.
C) Yorganı kısa olanlar ayaklarını uzatmamalıdır.
D) Her zaman rahat bir uyku çekmek önemlidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "eli ayağına dolaşmak" deyimi anlamına uygun kullanılmıştır?
A) Sınavda heyecandan eli ayağına dolaştı, bildiği soruları bile yapamadı.B) İşini bitirmek için çok hızlı çalıştı, bu yüzden eli ayağına dolaştı.
C) Misafirler gelince evi temizlemek için eli ayağına dolaştı.
D) Yaptığı yaramazlıktan sonra annesi onu azarlayınca eli ayağına dolaştı.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/84-8-sinif-soz-sanatlari-fiilimsiler-atasozleri-deyimler-testi-1769581723