Fen Bilimleri 7. Sınıf - Ünite Tekrar Notları
1. Karışımlar ve Ayırma Yöntemleri 📌
Karışım, iki veya daha fazla maddenin birbirine kimyasal bağlarla bağlanmadan bir araya gelmesiyle oluşan durumlardır. Karışımların özelliklerini değiştirmeden bileşenlerine ayırmak mümkündür. Ayırma yöntemleri, karışımın halene ve bileşenlerin özelliklerine göre değişiklik gösterir.
Yaygın Karışım Türleri:
- Homojen Karışımlar (Çözeltiler): Her yerinde aynı özelliği gösteren karışımlardır. Örnek: Tuzlu su, hava, şekerli su.
- Heterojen Karışımlar: İçerisinde farklı özellikler gösteren bölgeler bulunan karışımlardır. Örnek: Kumlu su, salata, süt.
Ayırma Yöntemleri:
- Süzme: Katı ve sıvı veya katı ve gaz karışımlarını ayırmada kullanılır. (Örn: Çay süzgeci)
- Diyaliz: Kan gibi çözeltilerdeki istenmeyen maddeleri ayırmada kullanılır.
- Mıknatıslama: Mıknatıs tutabilen maddeleri diğerlerinden ayırmada kullanılır. (Örn: Demir tozu ve kükürt tozu)
- Yoğunluk Farkı ile Ayırma: Birbirine karışmayan sıvıları ayırmada kullanılır. (Örn: Zeytinyağı ve su)
- Buharlaştırma: Katı ve sıvı karışımlarından katıyı ayırmada kullanılır. (Örn: Tuzlu sudan tuz elde etme)
- Damıtma: Kaynama noktaları farklı olan sıvıları ayırmada kullanılır.
2. Geri Dönüşüm 💡
Geri dönüşüm, kullanılmış atıkların çeşitli fiziksel ve kimyasal işlemlerle tekrar hammadde olarak kullanılabilen ürünlere dönüştürülmesidir. Bu süreç, doğal kaynakları korur, enerji tasarrufu sağlar ve çevre kirliliğini azaltır.
Geri Dönüştürülebilen Malzemeler:
- Kağıt
- Cam
- Plastik
- Metal (Alüminyum, demir vb.)
Geri Dönüşümün Önemi:
- Doğal kaynakların (ağaç, petrol vb.) korunması
- Enerji tasarrufu sağlanması
- Atık miktarının azaltılması
- Çevre kirliliğinin önlenmesi
3. Yansıma 🚀
Yansıma, ışığın bir yüzeye çarpıp geri dönmesidir. Yüzeyin cinsine göre yansıma farklılık gösterir.
Yansıma Türleri:
- Düzgün Yansıma: Pürüzsüz ve parlak yüzeylerde (ayna gibi) oluşan yansımadır. Işınlar paralel olarak yansır.
- Dağınık Yansıma: Pürüzlü yüzeylerde (duvar, kağıt gibi) oluşan yansımadır. Işınlar farklı yönlere dağılır.
Yansıma Kanunları:
- Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzey normalü aynı düzlemdedir.
- Geliş açısı ( \(i\) ), yansıma açısına ( \(r\) ) eşittir. (\(i = r\))
| Yüzey Türü | Örnek | Yansıma Türü |
|---|---|---|
| Pürüzsüz | Ayna | Düzgün Yansıma |
| Pürüzlü | Masa Yüzeyi | Dağınık Yansıma |
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Tuzlu su karışımını ayırmak için hangi yöntemler kullanılabilir? Açıklayınız.
Çözüm: Tuzlu su, homojen bir karışımdır. Bu karışımı ayırmak için öncelikle buharlaştırma yöntemiyle su buharlaştırılır ve geriye katı tuz kalır. Eğer tuzun saf olması isteniyorsa, elde edilen tuz tekrar su ile çözülüp damıtma yöntemiyle saf tuz ve su elde edilebilir. Birinci aşamada buharlaşan su, yoğunlaşma kabında soğutularak tekrar sıvı hale getirilir. Bu işleme damıtma denir. İlk buharlaştırmada \(100\) °C'de su kaynar ve tuz geride kalır.
Soru 2:
Bir sınıftaki demir tozu ve kükürt tozu karışımını ayırmak için hangi yöntemi kullanırsınız? Geliş açısı \(30^\circ\) ise yansıma açısı kaç derece olur?
Çözüm: Demir tozu ve kükürt tozu karışımı heterojen bir karışımdır. Demir, mıknatıs tarafından çekildiği için bu karışımı ayırmak için mıknatıslama yöntemi kullanılır. Mıknatıs, demir tozunu çekerken kükürt tozu geride kalır. Yansıma kanunlarına göre geliş açısı, yansıma açısına eşittir. Eğer geliş açısı \(30^\circ\) ise, yansıma açısı da \(30^\circ\) olur. Yani, \(i = 30^\circ\) ise \(r = 30^\circ\) 'dir.
Aşağıdaki karışımlardan hangisi homojen bir karışım DEĞİLDİR?
A) Tuzlu suB) Hava
C) Şekerli su
D) Zeytinyağlı su [E] Kolonya
Aşağıdaki karışım ayırma yöntemlerinden hangisi, demir tozu ve kum karışımını ayırmak için en uygun yöntemdir?
A) SüzmeB) Buharlaştırma
C) Mıknatısla ayırma
D) Yoğunluk farkıyla ayırma [E] Damıtma
Karışımlar ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi YANLIŞTIR?
A) Karışımlar fiziksel yollarla oluşur ve ayrılır.B) Karışımı oluşturan maddeler kendi özelliklerini korur.
C) Karışımların belirli bir sembolü veya formülü yoktur.
D) Karışımlar saf maddelerdir. [E] Karışımlar homojen veya heterojen olabilir.
Aşağıdakilerden hangisi geri dönüştürülebilen bir atık türü DEĞİLDİR?
A) Cam şişelerB) Plastik ambalajlar
C) Piller
D) Organik mutfak atıkları
Geri dönüşümün çevreye sağladığı faydalar arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?
A) Doğal kaynakların korunmasıB) Enerji tasarrufu sağlanması
C) Hava ve su kirliliğinin artması
D) Atık miktarının azalması
Bir ürünün geri dönüştürülebilir olduğunu gösteren sembol, genellikle \(3\) ok ile birbirini takip eden bir döngü şeklinde gösterilir. Bu sembolün temel amacı nedir?
A) Ürünün sadece bir kez kullanılabileceğini belirtmek.B) Ürünün ithal edildiğini göstermek.
C) Ürünün geri dönüşüm kutusuna atılması gerektiğini bildirmek ve tüketicileri bilinçlendirmek.
D) Ürünün organik içerikli olduğunu vurgulamak.
Aşağıda verilen durumlardan hangisi dağınık yansımaya örnek olarak gösterilemez?
A) Dalgalı deniz yüzeyinden yansıyan ışıkB) Buzlu camdan geçen ışığın yansıması
C) Kırışık alüminyum folyodan yansıyan ışık
D) Düzgün cilalı bir masa yüzeyinden yansıyan ışık [E] Pürüzlü duvar yüzeyinden yansıyan ışık
Bir ışık ışınının düzlem aynaya \(30^\circ\) lik gelme açısıyla çarptığı biliniyor. Bu ışının ayna yüzeyiyle yaptığı açı kaç derecedir?
A) \(30^\circ\)B) \(45^\circ\)
C) \(60^\circ\)
D) \(75^\circ\) [E] \(90^\circ\)
Düzlem aynada oluşan bir cismin görüntüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Cisimle aynı boydadır.B) Aynaya olan uzaklığı, cismin aynaya olan uzaklığına eşittir.
C) Sanaldır (gerçek değildir).
D) Düzdür (cisimle aynı yöndedir). [E] Cismin kendisiyle aynı tarafta oluşur.
Geri dönüşüm, kullanılmış ve atık hale gelmiş malzemelerin çeşitli işlemlerden geçirilerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesidir. Geri dönüşümün faydaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Doğal kaynakların korunmasına yardımcı olur.B) Enerji tasarrufu sağlar.
C) Atık miktarını azaltarak çevre kirliliğini önler.
D) Yeni iş imkanları oluşturmaz, aksine mevcut işleri azaltır.
Aşağıdaki maddelerden hangisi, genellikle "geri dönüştürülebilir atıklar" kategorisinde değerlendirilmez ve farklı bir yöntemle bertaraf edilir?
A) Plastik su şişeleriB) Gazete kağıtları
C) Cam kavanozlar
D) Bayat ekmek ve sebze artıkları
Karışımlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Karışımı oluşturan maddeler kimyasal özelliklerini kaybeder.B) Karışımı oluşturan maddeler belirli oranlarda birleşir.
C) Karışımlar fiziksel yollarla bileşenlerine ayrılabilir.
D) Karışımlar saf madde olarak kabul edilir. [E] Karışımların belirli bir erime ve kaynama noktası vardır.
Aşağıdaki karışım örneklerinden hangisinde, karşısında verilen ayırma yöntemi uygun değildir?
A) Tuzlu su \(\rightarrow\) BuharlaştırmaB) Demir tozu - Kum \(\rightarrow\) Mıknatısla ayırma
C) Su - Zeytinyağı \(\rightarrow\) Ayırma hunisi
D) Kum - Çakıl \(\rightarrow\) Eleme [E] Alkol - Su \(\rightarrow\) Ayıklama
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/916-7-sinif-karisimlar-geri-donusum-ve-yansima-test-coz-9gpi