✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

8. Sınıf (Lgs) Fiilimsi, Fiilde Çatı, Cümle Türleri ve Yazım Kuralları Test Çöz

SORU 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil (mastar) bulunmamaktadır?

A) Onunla tanışmak benim için büyük bir mutluluktu.
B) Koşarak gelen çocuk yere düşünce herkes telaşlandı.
C) Bu konuda danışmaya ihtiyacımız var.
D) Gülüşüyle herkesi büyülemeyi başardı.

A

B

C

D

Açıklama:

İsim-fiiller, fiillere "-ma, -ış, -mak" eklerinin getirilmesiyle oluşan ve cümlede isim gibi görev yapan fiilimsilerdir. Her bir şıkkı inceleyelim:

[A] Onunla tanışmak benim için büyük bir mutluluktu.
Bu cümlede "tanışmak" kelimesi fiile "-mak" eki getirilerek oluşturulmuş bir isim-fiildir.
[B] Koşarak gelen çocuk yere düşünce herkes telaşlandı.
Bu cümlede "koşarak" kelimesi fiile "-arak" eki getirilerek oluşturulmuş bir zarf-fiildir. "Gelen" kelimesi fiile "-en" eki getirilerek oluşturulmuş bir sıfat-fiildir. "Düşünce" kelimesi fiile "-ünce" eki getirilerek oluşturulmuş bir zarf-fiildir. Bu cümlede isim-fiil bulunmamaktadır.
[C] Bu konuda danışmaya ihtiyacımız var.
Bu cümlede "danışmaya" kelimesi fiile "-ma" eki getirilerek oluşturulmuş bir isim-fiildir. ("-y-" kaynaştırma harfidir.)
[D] Gülüşüyle herkesi büyülemeyi başardı.
Bu cümlede "gülüşüyle" kelimesi fiile "-ış" eki getirilerek oluşturulmuş bir isim-fiildir. "Büyülemeyi" kelimesi fiile "-me" eki getirilerek oluşturulmuş bir isim-fiildir. ("-y-" kaynaştırma harfidir.)

Yukarıdaki analizlere göre, isim-fiil bulunmayan tek cümle B seçeneğidir.

Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

Soru Listesi 0/21

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Cevaplanmış

Boş

🔄 Sınavı Sıfırla

8. Sınıf Türkçe LGS Hazırlık Notları

📌 Fiilimsiler (Eylemsiler)

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen ancak fiil gibi çekimlenemeyen, cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Üç ana gruba ayrılır:

İsim-Fiiller: Fiil köklerine -ma, -me, -mak, -mek, -ış, -iş, -uş, -üş, -lık, -lik, -untu, -üntü ekleri getirilerek yapılır. Cümlede isim gibi kullanılırlar.
Sıfat-Fiiller (Ortaçlar): Fiil köklerine -an, -en, -ası, -esi, -maz, -mez, -ar, -er, -dık, -dik, -duk, -dük, -tık, -tik, -tuk, -tük, -mış, -miş, -muş, -müş, -acak, -ecek ekleri getirilerek yapılır. Cümlede sıfat görevinde kullanılırlar ve niteledikleri isimle birlikte tamlama oluştururlar.
Zarf-Fiiller (Ulaçlar): Fiil köklerine -ıp, -ip, -up, -üp, -arak, -erek, -madan, -meden, -maksızın, -meksizin, -dıkça, -dikçe, -tukça, -tükçe, -ınca, -ince, -unca, -ünce, -r, -re, -dığında, -diğinde, -duğunda, -düğünde, -tuğunda, -tüğünde ekleri getirilerek yapılır. Cümlede zarf görevinde kullanılırlar ve eylemin zamanını veya durumunu belirtirler.

💡 Fiilde Çatı

Fiilde çatı, özne-yüklem ilişkisine göre fiillerin sınıflandırılmasıdır. İki ana başlık altında incelenir:

Özne Yüklem İlişkisine Göre Çatı:

Etken Çatı: Fiili yapan belli ise (gizli veya açık). Örnek: Çocuk koştu.
Edilgen Çatı: Fiili yapan belli değilse, işten etkilenen özne konumundaysa. Fiiller -l, -n ekleriyle yapılır. Örnek: Kapı açıldı.
Dönüşlü Çatı: İşten etkilenen de işi yapan da aynı kişi ise. Fiiller -l, -n ekleriyle yapılır ve özne kendi kelimesini içerir gibi düşünülebilir. Örnek: Askerler toplandı.
İlteş (Ettirgen) Çatı: Fiilden başkasına yaptırılan işleri anlatır. Fiillere -r, -t, -dır, -ir, -tır, -ir ekleri getirilir. Örnek: Öğretmen çocuğu okuttu.

Nesne Yüklem İlişkisine Göre Çatı:

Geçişli Fiil: Nesne alabilen fiillerdir. Örnek: Kitabı okudu.
Geçişsiz Fiil: Nesne alamayan fiillerdir. Örnek: Uyudu.
Oldurgan Fiil: Geçişsiz bir fiile -r, -t, -dır ekleri getirilerek geçişli hale getirilen fiillerdir. Örnek: Koşturdu.
Ettirgen Fiil: Geçişli bir fiile -r, -t, -dır ekleri getirilerek tekrar geçişli hale getirilen fiillerdir. Örnek: Okuttu.

✅ Cümle Türleri

Cümleler, anlamına, yapısına, yükleminin türüne ve yükleminin yerine göre sınıflandırılır.

Anlamına Göre: Olumlu, Olumsuz, Soru, Emir, Ünlem Cümleleri.
Yükleminin Türüne Göre: İsim Cümlesi, Fiil Cümlesi.
Yapısına Göre: Basit Cümle, Birleşik Cümle (Girişik Birleşik, Girişik Olmayan Birleşik), Sıralı Cümle, Bağlı Cümle.
Yükleminin Yerine Göre: Kurallı Cümle, Kuralsız Cümle, Devrik Cümle.

🚀 Yazım Kuralları

Türkçede doğru yazım, kelimelerin doğru harflerle ve doğru biçimde yazılmasıdır. Dikkat edilmesi gereken başlıca kurallar şunlardır:

Büyük Harflerin Kullanımı: Cümle başı, özel isimler, saygı ifadeleri vb.
Sayıların Yazımı: Rakamla veya yazıyla yazılma durumları.
Birleşik Kelimelerin Yazımı: Bitişik mi ayrı mı yazılacağı.
Kısaltmaların Yazımı: Sonunda nokta olup olmaması, büyük/küçük harf kullanımı.
`de` ve `da` Bağlaçları ile Eklerinin Yazımı: Anlam ve yazım farkı.
`ki` Bağlacı ile Eklerinin Yazımı: Anlam ve yazım farkı.
`mi` Soru Ekinin Yazımı: Ayrı yazılması.

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Soru 1:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim-fiil kullanılmıştır?

A) Koşarak yanıma geldi. B) Okulda verilen ödevleri bitirdi. C) Onun gülüşü beni çok mutlu etti. D) Yarınki maçı sabırsızlıkla bekliyorum.

Çözüm:
A seçeneğinde 'koşarak' zarf-fiildir. B seçeneğinde 'verilen' sıfat-fiildir. D seçeneğinde 'bekliyorum' çekimli fiildir. C seçeneğinde 'gülüşü' kelimesi 'gülmek' fiilinden türemiş bir isim-fiildir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 2:

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi etken ve geçişli bir fiildir?

A) Kitaplar raflara yerleştirildi. B) Kardeşim her sabah erkenden kalkar. C) Öğretmenimiz dersi dikkatle dinletti. D) Masanın üzerindeki vazoyu düşürdü.

Çözüm:
A seçeneğindeki 'yerleştirildi' edilgen çatılıdır. B seçeneğindeki 'kalkar' geçişsizdir. C seçeneğindeki 'dinletti' ettirgen çatılıdır ve geçişlidir. D seçeneğindeki 'düşürdü' fiili etken ve geçişlidir. Düşürme eylemini yapan bellidir ve bir nesne ('vazoyu') almıştır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

1)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil (mastar) bulunmamaktadır?

A) Onunla tanışmak benim için büyük bir mutluluktu.
B) Koşarak gelen çocuk yere düşünce herkes telaşlandı.
C) Bu konuda danışmaya ihtiyacımız var.
D) Gülüşüyle herkesi büyülemeyi başardı.

2)

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin özne-yüklem ilişkisi diğerlerinden farklıdır?

A) Tüm hazırlıklar kısa sürede tamamlandı.
B) Yeni köprü, büyük bir törenle hizmete açıldı.
C) Genç kız, mezuniyet töreni için özenle hazırlandı.
D) Kütüphanedeki tüm kitaplar titizlikle düzenlendi.

3)

"Yapısına göre cümleler" konusuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi birleşik bir cümledir?

A) Sabah erkenden kalkıp spor yaptı.
B) Ders çalıştı ama sınavda başarılı olamadı.
C) Kapıyı çaldı, kimse açmayınca geri döndü.
D) Çocuklar parkta neşeyle oynuyordu.

4)

Aşağıdaki cümlelerden hangisi biçimce olumsuz olduğu hâlde, anlamca olumlu bir cümledir?

A) Bu kadar gürültüde ders çalışılmaz.
B) Sınavın zor olduğunu kim söylemez ki?
C) Onunla bir daha asla konuşmayacağım.
D) Hiçbir zaman sözünden dönmez.

5)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

A) Senki bu kadar çalışmıştın, sınavdan yüksek not almalıydın.
B) Dolaptaki yiyeceklerin son kullanma tarihi geçmiş.
C) Bu kadar gürültüde ders çalışmak çok zor oluyor.
D) O da bizimle sinemaya gelmek istediğini söyledi.

6)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "isim-fiil" (ad eylem) kullanılmıştır?

A) Gülen gözleriyle herkese neşe saçıyordu.
B) Okula gelirken yolda ilginç bir olayla karşılaştım.
C) Kitap okumak, insana yeni dünyaların kapılarını açar.
D) Koşan adam bir anda gözden kayboldu.

7)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı türde bir fiilimsi kullanılmıştır?

A) Pencereden dışarı bakarken zamanın nasıl geçtiğini anlamadım.
B) Sınava çalışmak için kütüphaneye gitmişti.
C) Soruları çözdükçe konuyu daha iyi anladığını fark etti.
D) Hızlıca koşarak otobüse yetişmeye çalıştı.

8)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili kelime fiilimsi özelliğini yitirerek kalıcı ad olmuştur?

A) Her sabah bahçede koşar adım yürürdü.
B) Soğuk havada dondurma yemek pek akıllıca değil.
C) Gelecek hafta yeni bir projeye başlayacağız.
D) Gözlerinden akan yaşlar içimi burktu.

9)

"Sabah erkenden kalkıp pencereden dışarı bakmak, güneşin doğuşunu izlemek ve kuşların cıvıltılarını dinlemek insana huzur verir." cümlesinde kaç tane fiilimsi kullanılmıştır?

A) \(3\)
B) \(4\)
C) \(5\)
D) \(6\)

10)

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi, özne-yüklem ilişkisi bakımından diğerlerinden farklıdır?

A) Eski ev, geçen yıl restore edildi.
B) Toplantı, müdürün odasında yapıldı.
C) Çocuk, annesine sıkıca sarıldı.
D) Bütün eşyalar dikkatlice paketlendi.

11)

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi, nesne-yüklem ilişkisi bakımından diğerlerinden farklıdır?

A) Kitabı raftan alıp masaya koydu.
B) Uzun bir yürüyüşün ardından çok yoruldu.
C) Annem, eski fotoğrafları dikkatle inceledi.
D) Kardeşim, yeni aldığı bisikleti hevesle sürdü.

12)

"Yazar, yeni romanını büyük bir heyecanla okuyucularına sundu." cümlesinin yüklemi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Hem edilgen hem de geçişsizdir.
B) Hem etken hem de geçişlidir.
C) Hem dönüşlü hem de geçişlidir.
D) Hem işteş hem de geçişsizdir.

13)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, oldurgan çatılı bir fiildir?

A) Çocuk, ağacın tepesindeki kuşu korkuttu.
B) Müdür, tüm personeli toplantıya çağırdı.
C) Yeni çıkan kitabı herkese okuttu.
D) Annem, misafirler için pasta yaptırdı.

14)

Aşağıdaki cümlelerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

A) Hava kararınca herkes evine koştu.
B) Kitap okumayı çok severim.
C) O, gelmedi; biz de yola çıktık.
D) Sabahları mutlaka yürüyüş yaparım.

15)

Aşağıdaki cümlelerden hangisi hem fiil cümlesi hem de kurallı bir cümledir?

A) En sevdiğim yemek annemin yaptığı mantıdır.
B) Koşarak geldi yanımıza küçük kedi.
C) Her gün düzenli olarak ders çalışır.
D) Hava bugün oldukça soğuktu.

16)

Aşağıdaki cümlelerden hangisi anlamca olumsuz olduğu hâlde biçimce olumlu bir cümledir?

A) Bu soruyu çözemedi.
B) Ne arayan var ne soran.
C) Dün akşam sinemaya gitmedik.
D) Keşke o da gelseydi.

17)

"Sabah erkenden kalkıp kahvaltısını hazırladı ve okula gitti." cümlesi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

A) Yapısına göre bağlı cümledir.
B) Yükleminin türüne göre fiil cümlesidir.
C) Anlamına göre olumsuz cümledir.
D) Yükleminin yerine göre kurallı cümledir.

18)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-de / -da" ekinin veya bağlacının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A) Kitabı evde unuttuğunu fark edince geri döndü.
B) Bu konuda sen de haklısın, ona destek vermelisin.
C) Sınava çalıştığına göre sende başarılı olacaksın.
D) Sokakta oynayan çocuklar neşe içinde koşuşturuyordu.

19)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" ekinin veya bağlacının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A) Duydum ki unutmuşsun gözlerimin rengini.
B) Masadaki kalemleri bana uzatır mısın?
C) Öyle bir rüzgardıki savurdu her şeyi.
D) Seninki çok daha güzel olmuş, tebrik ederim.

20)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

A) \(29\) Ekim \(1923\) 'te Cumhuriyet ilan edildi.
B) Yarınki toplantı saat \(10.00\) 'da başlayacakmış.
C) Bu hafta sonu Ayşe Teyze'miz bize gelecek.
D) Güneş Sistemi'ndeki gezegenleri inceledik.

21)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

A) Bu olay, \(1990\) 'lı yıllarda yaşanmış.
B) Yazar, eserinde \(4\) 'erli gruplar halinde çalışmayı öneriyor.
C) Arkadaşlarıyla baş başa sohbet ettiler.
D) Sınavda kaç soru çözdün ki bu kadar rahatsın?

QR Code

Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun

https://yazili.eokultv.com/test/923-8-sinif-lgs-fiilimsi-fiilde-cati-cumle-turleri-ve-yazim-kurallari-test-coz-9y3l