TYT Türkçe - Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri Kampı 🚀
Yazım Kuralları 📌
Sevgili TYT öğrencileri, Türkçe dersinde yazım kuralları ve noktalama işaretleri konuları, doğru ve etkili iletişim kurmanın temel taşlarındandır. Bu iki konu, hem paragraf sorularında hem de dil bilgisi sorularında karşımıza çıkar. Başarı için bu kuralları iyice öğrenmeli ve bol bol pratik yapmalıyız.
Bitişik ve Ayrı Yazılan Kelimeler
- Kurallı Birleşik Fiiller: -e/-a bilmek, -e/-a kalmak, -e/-a durmak, -e/-a gelmek, -e/-a yazmak gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller bitişik yazılır. Örnek: Yetişebilmek, uyuyakaldı, sözde kaldı, oturup geldi, başvurup yazdı.
- Deyimler ve Atasözleri: Genellikle bitişik yazılırlar. Örnek: Pabucuhoutu, başüstüne.
- Gelenekleşmiş Olan Kelimeler: Bazı kelimeler zamanla kalıplaşmış ve bitişik yazılması kabul görmüştür. Örnek: ceviz, dut, fındık, kavun, kuru, soğan, un, yulaf, yoğurt, peynir, çörek otu, hanım eli, demir eli.
- Soru Eki 'mi': Kendinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar ve her zaman ayrı yazılır. Cümleye soru anlamı, pekiştirme veya şart anlamı katabilir. Örnek: Akşam gelecek mi? Hava bugün güzel mi güzel! Geldi mi haber ver.
Büyük Harflerin Kullanımı
- Cümleler büyük harfle başlar.
- Herhangi bir olayın yıl dönümü, anma ve kutlama günleri büyük harfle başlar. Örnek: 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı, Miraç Kandili.
- Yer Adları: Kıtalar, bölgeler, iller, ilçeler, semtler, mahalleler, sokaklar, caddeler, bulvarlar, dağlar, tepeler, platolar, denizler, okyanuslar, göller, akarsular, şelaleler vb. büyük harfle başlar. Örnek: Asya, İç Anadolu, Ankara, Çankaya, Atatürk Bulvarı, Ağrı Dağı, Karadeniz.
- Kurum ve Kuruluş Adları: Resmi, özel, yerel isimler büyük harfle başlar. Örnek: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Milli Eğitim Bakanlığı, Türk Dil Kurumu, Ankara Üniversitesi.
Noktalama İşaretleri 💡
Nokta (.)
- Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur. Örnek: Bugün hava çok güzel.
- Bazı kısaltmaların sonuna konur. Örnek: Dr., Prof., Cad., Sok., Y., B.
- Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yıl arasına konur. Örnek: \(15.08.1998\)
- Sayıların katlarını göstermek için kullanılır. Örnek: \(2.\) kat, \(5.\) derece.
Virgül (,)
- Eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur. Örnek: Sessiz, sakin, huzurlu bir ortamdı.
- Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için kullanılır. Örnek: Bugün, yarın ne olacağını bilemeyiz.
- Hitaplardan sonra kullanılır. Örnek: Sevgili öğrenciler,
- Anlam karışıklığını önlemek için kullanılır. Örnek: Kadın, adamı görünce şaşırdı.
Noktalı Virgül (;)
- Öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır. Örnek: Sevinçten, heyecandan içi içine sığmıyordu; ama bunu belli etmemeye çalışıyordu.
- Kategoriler ve alt kategoriler arasında kullanılır. Örnek: Erkek çocuk: Ali; kız çocuk: Ayşe.
Soru İşareti (?)
- Soru bildiren cümlelerin sonuna konur. Örnek: Ne zaman buluşuyoruz?
- Bilinmeyen veya kesin olmayan yer, tarih ve durumlar için yay ayraç içinde kullanılır. Örnek: \(1491?\) yılında doğmuş.
Ünlem İşareti (!)
- Sevinç, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur. Örnek: Ne kadar güzel bir manzara!
- Seslenme ve hitap sözlerinden sonra konur. Örnek: Ey Türk gençliği!
Kesme İşareti (')
- Özel adlara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır. Örnek: Türkçe'nin, İstanbul'a, Mehmet'in.
- Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Örnek: Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumundan.
- Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayırmak için kullanılır. Örnek: \(23\) Nisan'da.
Önemli Not: Yazım ve noktalama kuralları ezberlenmez, mantığı kavranır ve bol tekrarla pekiştirilir. Yanlış yapılan her bir soru, öğrenme fırsatıdır.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Her şey bu dünyada bir imtihandır. B) Bu konuda bana danışmadığı için pişman oldu. C) Yarınki toplantıya herkes katılmalı. D) Bize bir takım elbise aldılar. E) Hiçbir zaman pes etme.
Çözüm:Doğru cevap D seçeneğidir. 'Takım' kelimesi burada bir giysi anlamında kullanıldığı için 'takım elbise' şeklinde bitişik yazılmalıdır. Diğer seçeneklerde yazım hatası bulunmamaktadır.
Soru 2:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işareti yanlış kullanılmıştır?
A) Doktor, yarın sabah sana uğrayacakmış. B) Bu kadar kalabalık bir yerde, onu nasıl bulacağım? C) Seni anlıyorum, ama bu konuda yapabileceğim bir şey yok. D) Ne kadar güzel bir ev! E) Kitabı okuyalı çok zaman oldu, fakat konusunu unuttum.
Çözüm:Doğru cevap E seçeneğidir. Sıralı cümleleri bağlaç kullanmadan ayırmak için noktalı virgül kullanılmalıdır. Ancak bu cümlede virgül kullanılmıştır. Doğrusu: 'Kitabı okuyalı çok zaman oldu; fakat konusunu unuttum.' Bu nedenle E seçeneğinde noktalama yanlışı vardır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da" bağlacının veya ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Evrakları kontrol ettiğin gibi, raporlarıda incelemelisin.B) Bu konuda senin de fikrini almalıyız.
C) Sınavda çıkan sorular oldukça kolaydı.
D) Oysa ki sen de gelmeliydin bu partiye. [E] Gelecek hafta sonu Mersin'de buluşacağız.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" bağlacının veya ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Bilmelisin ki bu işler sabır ister.B) Öyle bir an geldi ki herkes şaşkınlık içinde kaldı.
C) Duydumki sen de bizimle gelmek istiyormuşsun.
D) Masadaki kitapları lütfen yerine koy. [E] Seninki yine ne işler karıştırıyor kim bilir?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Geçen yıl \(23\) Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı coşkuyla kutladık.B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde turizm potansiyeli oldukça yüksektir.
C) Yarınki toplantımızda Batı medeniyetinin sanata etkilerini ele alacağız.
D) Bu yılki Tiyatro Festivali'ne katılım oldukça fazlaydı. [E] Yeni aldığı bilgisayarı \(2000\) Türk lirasına mal olmuştu.
Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir? "Bu yılki tatil planlarımız belli oldu (\(1\)) Antalya'ya (\(2\)) Kapadokya'ya ve İzmir'e gideceğiz (\(3\)) ancak son kararı henüz vermedik (\(4\)) Herkesin fikrini almak istiyoruz."
A) (:) (,) (;) (.)B) (;) (,) (,) (.)
C) (:) (,) (,) (...)
D) (,) (;) (,) (.) [E] (:) (,) (;) (...)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı yanlıştır?
A) O, genç, dinamik ve çalışkan bir insandı.B) Kitabı bitirdi, sonra da uyudu.
C) Akşam, yemeğini yedikten sonra, ders çalışmaya başladı.
D) Sabah erkenden kalktı, kahvaltısını yaptı, sonra da işe gitti. [E] Bu, benim hiç beklemediğim bir tepkiydi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki nokta (:) yanlış kullanılmıştır?
A) Edebiyatımızın önemli isimleri şunlardır: Yahya Kemal Beyatlı, Ahmet Haşim, Necip Fazıl Kısakürek.B) Yeni nesil yazarların ortak özelliği: Sade dil, akıcı anlatım ve toplumsal duyarlılık.
C) Müdür öğrencisine sordu: "Sınav sonuçların neden bu kadar düşük?"
D) Bu konuda iki ihtimal var: ya kabul eder ya da reddeder. [E] Akşamleyin eve geldi: yorgunluktan bitkin düşmüştü.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretleri doğru kullanılmıştır?
A) Bu yılki projede; kimya, biyoloji, fizik ve matematik dersleri önemliydi.B) Ankara'ya yarın mı gideceksin, diye sordu.
C) Ah, ne kadar da güzel bir hava!
D) Bu konuyu anlamak için çok uğraştı; fakat başarılı olamadı. [E] Edebiyatımızın önemli isimlerinden biri olan Yahya Kemal Beyatlı (1884-1958) şiirleriyle tanınır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) Genç, yaşlı herkes bu konserde eğlendi.B) Kitabı bitirdi, hemen yeni bir tanesine başladı.
C) Akıllı, zeki, çalışkan bir öğrenciydi.
D) Sabahları erken kalkar, yürüyüş yapar, kahvaltı eder. [E] Evet, bu konuda haklısın.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Türk Dil Kurumu'nun açıklamasına göre bu kelime yanlış yazılmış.B) İstanbul Boğazı'nın güzelliği herkesi büyüledi.
C) Yarınki toplantı saat 10.30'da başlayacak.
D) Dedem 1950'li yıllarda bu köyde yaşamış. [E] Özel isimlere gelen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üç nokta (...) kullanımı yanlış bir duruma örnek teşkil eder?
A) Ne kadar da güzel bir manzara...B) "Bu konuda ne düşündüğümü biliyorsunuz..." diyerek sözlerini bitirdi.
C) O yıllarda şehirde... neyse, hatırlamak istemiyorum.
D) Annem, babam, ablam... hepsi buradaydı. [E] Orada, köyün en yaşlısı... Ahmet Amca, bize yardım etti.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) doğru kullanılmıştır?
A) Pazardan elma, armut, çilek; muz, portakal aldık.B) Yeni bir ev, araba; almak istiyordu.
C) Roman, hikaye, deneme; şiir gibi türler edebiyatımızda önemli yer tutar.
D) At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır. [E] Toplantıya katılanlar arasında; müdür, öğretmenler ve veliler vardı.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/935-tyt-yazim-kurallari-ve-noktalama-isaretleri-test-coz-9x0l