1595-1700 yılları arasındaki süreçte meydana gelen başlıca siyasi gelişmeleri tarih şeridi ve haritalar üzerinde gösterir.
a. Haçova, Zitvatorok, Nasuh Paşa, Serav, Hotin, Kasr-ı Şirin, Vasvar, Girit'in Fethi, Bucaş, Bahçesaray, II. Viyana, Karlofça ve İstanbul Antlaşmaları verilir.
b. Olayların kronolojik sıralaması kronolojik düşünme becerisi için kullanılır; ezberletilmemeli ve konu anlatımı yapılmamalıdır.
XVII. yüzyılda değişen siyasi rekabet içerisinde Osmanlı Devleti’nin ittifak girişimlerini açıklar.
a. Zitvatorok Antlaşması ile Avrupa diplomasisinde mütekabiliyet (eşitlik) esasının kabulü işlenir.
b. Kasr-ı Şirin Antlaşması ile doğu sınırının büyük ölçüde belirlenmesine değinilir.
c. Stratejik tehditler (Lehistan, Venedik, Rusya vb.) karşısında kurulan konjonktürel ittifaklar ele alınır.
Modern devletler hukukunun ortaya çıkışında Westphalia (Vestfalya) Barışı’nın rolünü kavrar.
Denizcilik faaliyetlerinin içdenizlerden okyanuslara taşınmasının dünya siyasetine ve ticaretine etkilerini analiz eder.
a. Avrupa güçlerinin denizcilik stratejileri ve küresel ticari faaliyetleri üzerinde durulur.
b. Osmanlı denizciliğinde kadırgadan kalyona geçiş süreci ve deniz hâkimiyetinin zayıflama sebepleri işlenir.
1700-1774 yılları arasındaki süreçte meydana gelen başlıca siyasi gelişmeleri tarih şeridi ve haritalar üzerinde gösterir.
a. Prut, Pasarofça, Belgrad, Kerden ve Küçük Kaynarca Antlaşmaları ile Patrona Halil İsyanı ve Çeşme Baskını kronolojik olarak verilir.
b. Karlofça ile kaybedilen toprakları geri alma gayretleri ve Rusya ile olan mücadele güç kaybı bağlamında ele alınır.
📌 11. Sınıf Tarih dersinin kritik dönemlerinden olan 1595-1774 yılları arası Osmanlı siyaseti, imparatorluğun Avrupa ve dünya dengeleri karşısında stratejilerini yeniden şekillendirdiği, önemli savaşlar ve antlaşmalarla belirginleşen bir geçiş sürecini ifade eder. Bu dönem, Osmanlı'nın hem iç dinamiklerinde hem de dış ilişkilerinde köklü değişimlerin yaşandığı, zayıflama belirtilerinin görüldüğü ancak aynı zamanda büyük direnişlerin de sergilendiği bir evredir. 🚀
1595-1774 yılları arası, Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa'daki güç dengelerinin değişimiyle doğrudan etkilendiği bir dönemdir. Coğrafi Keşifler sonrası ticaret yollarının değişmesi, Avrupa'da merkantilizm ve mutlakiyetçi krallıkların güçlenmesi, bilim ve teknolojideki ilerlemeler Osmanlı'nın geleneksel gücünü sarsmıştır.
Denge Siyaseti: Osmanlı İmparatorluğu'nun 18. yüzyıldan itibaren, Avrupalı devletlerin kendi aralarındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak varlığını sürdürme ve toprak kayıplarını engelleme amacı taşıyan dış politika yaklaşımıdır.
Bu dönemde Osmanlı İmparatorluğu, özellikle Avusturya, Lehistan, Venedik ve Rusya gibi güçlerle yoğun mücadeleler içine girmiştir. Bu mücadeleler sonucunda imzalanan antlaşmalar, Osmanlı'nın sınırlarını ve uluslararası konumunu derinden etkilemiştir.
17. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı'nın dış politikası, Fetih odaklı siyasetten, mevcut toprakları koruma ve Avrupalı devletler arasındaki çıkar çatışmalarından faydalanarak denge siyaseti gütme yönüne evrilmiştir. Bu dönemde kapitülasyonlar da Avrupalı devletlerin Osmanlı iç işlerine müdahale aracı haline gelmeye başlamıştır.
11. Sınıf Tarih dersinde işlenen "Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti (1595-1774)" konusuyla ilgili aşağıdaki antlaşmalardan hangisi, Osmanlı İmparatorluğu'nun diplomatik alandaki üstünlüğünü kaybettiğinin en önemli göstergelerinden biridir?
✅ Doğru Cevap: B
1595-1774 yılları arasındaki Osmanlı-Rus ilişkileri incelendiğinde, bu dönemin sonuna doğru imzalanan aşağıdaki antlaşmalardan hangisi, Kırım'ın bağımsızlığını kazanması ve Rusya'nın Karadeniz'de ticari ve dini ayrıcalıklar elde etmesiyle sonuçlanarak Osmanlı için bir dönüm noktası olmuştur?
✅ Doğru Cevap: E