3. Sınıf: Basamak Adları ve Değerleri Kazanım Değerlendirme Testleri

M.3.1.1.3: Üç basamaklı doğal sayıların basamak adlarını, basamaklarındaki rakamların basamak değerlerini belirler.

Kazanım Testleri

Matematikte sayılar evimizdeki odalar gibidir; her birinin farklı bir adı ve görevi var! 🏡 Bu konuda 3. sınıf düzeyinde, sayıları oluşturan rakamların bulunduğu basamak adlarını ve o basamaktaki rakamın değerini, yani basamak değerini ayrıntılı olarak inceleyeceğiz. Sayıların iç dünyasına dalmaya hazır mısın? 🚀

3. Sınıf Matematik: Basamak Adları ve Değerleri

📌 Basamak Nedir?

Bir sayıyı oluşturan rakamların her birinin sayı içindeki yerine basamak denir. Örneğin, 345 sayısında 3, 4 ve 5 rakamlarının her biri bir basaktadır.

Her basamak, sayının toplam değerine farklı bir katkı sağlar. Bu katkı, basamağın adına göre belirlenir.

💡 Basamak Adları

Üç basamaklı sayılarda sağdan sola doğru basamak adları şunlardır:

  • En sağdaki basamak: Birler Basamağı
  • Ortadaki basamak: Onlar Basamağı
  • En soldaki basamak: Yüzler Basamağı

✅ Basamak Değeri Nedir?

Bir rakamın, içinde bulunduğu basamağa göre aldığı değere basamak değeri denir. Bu değer, rakamın kendisi ile bulunduğu basamağın değerinin çarpımıyla bulunur.

Örneğin, $427$ sayısını inceleyelim:

Rakam Basamak Adı Basamak Değeri
$7$ Birler Basamağı $7 \times 1 = 7$
$2$ Onlar Basamağı $2 \times 10 = 20$
$4$ Yüzler Basamağı $4 \times 100 = 400$

Görüldüğü gibi, aynı rakam farklı basamaklarda farklı değerler alabilir. Örneğin, $550$ sayısındaki ilk $5$ (yüzler basamağında) $500$ değerindeyken, ikinci $5$ (onlar basamağında) $50$ değerindedir.


✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Soru 1: 349 Sayısındaki Basamak Adları ve Değerleri

Soru:

$349$ sayısını oluşturan rakamların basamak adlarını ve basamak değerlerini ayrı ayrı yazınız.

Çözüm:

  1. Birler Basamağı:
    • Rakam: $9$
    • Basamak Adı: Birler Basamağı
    • Basamak Değeri: $9 \times 1 = 9$
  2. Onlar Basamağı:
    • Rakam: $4$
    • Basamak Adı: Onlar Basamağı
    • Basamak Değeri: $4 \times 10 = 40$
  3. Yüzler Basamağı:
    • Rakam: $3$
    • Basamak Adı: Yüzler Basamağı
    • Basamak Değeri: $3 \times 100 = 300$

✅ Böylece $349$ sayısı, $300 + 40 + 9$ olarak çözümlenir.

Soru 2: Basamak Değerlerinin Toplamı

Soru:

Yüzler basamağında $6$, onlar basamağında $1$ ve birler basamağında $8$ bulunan sayının basamak değerleri toplamı kaçtır?

Çözüm:

  1. Sayının Oluşturulması:
    • Yüzler basamağı: $6$
    • Onlar basamağı: $1$
    • Birler basamağı: $8$

    Bu rakamlarla oluşan sayı $618$'dir.

  2. Basamak Değerlerinin Hesaplanması:
    • $6$ (Yüzler basamağı): $6 \times 100 = 600$
    • $1$ (Onlar basamağı): $1 \times 10 = 10$
    • $8$ (Birler basamağı): $8 \times 1 = 8$
  3. Basamak Değerleri Toplamı:

    Basamak değerleri toplamı, sayının kendisini verir:

    $600 + 10 + 8 = 618$

🚀 Cevap: Sayının basamak değerleri toplamı $618$'dir.