7. Sınıf: Paralel Doğrular ve Açılar Kazanım Değerlendirme Testleri
M.7.3.1.2.: İki paralel doğruyla bir keseninin oluşturduğu yöndeş, ters, iç ters, dış ters açıları belirleyerek özelliklerini inceler; oluşan açıların eş veya bütünler olanlarını belirler; ilgili problemleri çözer.
a) Aynı düzlemde olan üç doğrunun birbirine göre durumları ele alınır.
b) İki doğrunun birbirine paralel olup olmadığına karar vermeye yönelik çalışmalara da yer verilir. Bunu yaparken doğruların ortak kesenle yaptığı açıların eş olma durumlarından yararlanılabilir.
Kazanım Testleri
🚀 Geometri dünyasına adım atın! 7. sınıf matematik müfredatının temel taşlarından biri olan paralel doğrular ve açılar konusu, uzamsal düşünme yeteneğinizi geliştirecek kritik bilgilerle dolu. Birbirine hiç kesişmeden ilerleyen doğrular bir kesenle karşılaştığında ortaya çıkan açı ilişkilerini keşfederek problem çözme becerilerinizi zirveye taşıyın! 💡
📌 Paralel Doğrular ve Açılar: Kapsamlı Konu Anlatımı
Paralel Doğrular Nedir?
Birbirine daima eşit uzaklıkta bulunan ve asla kesişmeyen doğrulara paralel doğrular denir. Matematikte iki doğrunun paralelliği, $d_1 \parallel d_2$ şeklinde gösterilir.
Düzlemde yer alan ve hiçbir noktada kesişmeyen bu doğrular, sonsuza kadar uzasalar bile birbirlerine paralel kalırlar.
Bir Kesenle Oluşan Açılar
İki paralel doğruyu kesen bir üçüncü doğruya kesen doğru denir. Bu kesen doğru, paralel doğrularla sekiz farklı açı oluşturur. Bu açılar arasında belirli ilişkiler bulunur.
İç Ters Açılar
Kesen doğrunun farklı taraflarında ve paralel doğruların iç kısmında kalan açılardır. İç ters açılar birbirine eşittir.
- Örneğin, görselde eğer bir açı $x$ ise, onun iç ters açısı da $x$'tir.
Dış Ters Açılar
Kesen doğrunun farklı taraflarında ve paralel doğruların dış kısmında kalan açılardır. Dış ters açılar birbirine eşittir.
- Bir dış ters açı $y$ ise, diğer dış ters açı da $y$'dir.
Yöndeş Açılar
Kesen doğrunun aynı tarafında ve birisi paralel doğruların iç kısmında, diğeri dış kısmında kalan açılardır. Yöndeş açılar birbirine eşittir.
- Bir yöndeş açı $z$ ise, diğer yöndeş açı da $z$'dir.
Karşı Durumlu Açılar
Kesen doğrunun aynı tarafında ve paralel doğruların iç kısmında kalan açılardır. Karşı durumlu açıların toplamı $180^\circ$'dir.
- Eğer iki karşı durumlu açı $a$ ve $b$ ise, $a + b = 180^\circ$ olur.
💡 Açı İlişkileri Tablosu
| Açı Tipi | Konumu | Özelliği |
|---|---|---|
| İç Ters Açılar | Paralel doğruların içi, kesenin farklı tarafı | Birbirine eşittir. |
| Dış Ters Açılar | Paralel doğruların dışı, kesenin farklı tarafı | Birbirine eşittir. |
| Yöndeş Açılar | Kesenin aynı tarafı, biri içte diğeri dışta | Birbirine eşittir. |
| Karşı Durumlu Açılar | Paralel doğruların içi, kesenin aynı tarafı | Toplamları $180^\circ$'dir. |
Unutma! Bu açı ilişkileri, sadece kesen doğrunun paralel doğruları kestiği durumlarda geçerlidir. Doğrular paralel değilse, bu özellikler uygulanmaz!
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Yan yana uzanan iki paralel doğru $d_1$ ve $d_2$, bir $k$ keseni ile kesiliyor. Kesenin, $d_1$ doğrusuyla oluşturduğu iç açılardan biri $70^\circ$ ise, onun iç ters açısı ve yöndeş açısı kaç derecedir? ✅
- İç Ters Açıyı Bulma: İç ters açılar birbirine eşit olduğundan, verilen $70^\circ$'lik açının iç ters açısı da $70^\circ$'dir. ($A = 70^\circ \implies A' = 70^\circ$)
- Yöndeş Açıyı Bulma: Yöndeş açılar da birbirine eşit olduğundan, $70^\circ$'lik açının yöndeş açısı da $70^\circ$'dir. ($B = 70^\circ \implies B' = 70^\circ$)
Cevap: İç ters açı $70^\circ$, yöndeş açı $70^\circ$'dir.
Soru 2:
Paralel iki doğruyu kesen bir doğru ile oluşan açılardan biri $(2x + 10)^\circ$, diğer karşı durumlu açısı ise $(3x - 20)^\circ$'dir. Buna göre $x$ kaçtır ve açılar kaç derecedir? 🚀
- Denklemi Kurma: Karşı durumlu açıların toplamı $180^\circ$ olduğundan, denklemi şu şekilde kurarız: $(2x + 10) + (3x - 20) = 180$
- Denklemi Çözme:
- $2x + 3x + 10 - 20 = 180$
- $5x - 10 = 180$
- $5x = 180 + 10$
- $5x = 190$
- $x = \frac{190}{5}$
- $x = 38$
- Açıları Bulma:
- Birinci açı: $2x + 10 = 2(38) + 10 = 76 + 10 = 86^\circ$
- İkinci açı: $3x - 20 = 3(38) - 20 = 114 - 20 = 94^\circ$
- Sağlama: $86^\circ + 94^\circ = 180^\circ$. (Doğru)
Cevap: $x = 38$, açılar ise $86^\circ$ ve $94^\circ$'dir.