7. Sınıf: Açıortay Belirleme
Bir açıyı iki eş açıya ayırarak açıortayı belirler. Dinamik geometri yazılımlarından yararlanılabilir.
Bir açıyı iki eş açıya ayırarak açıortayı belirler. Dinamik geometri yazılımlarından yararlanılabilir.
İki paralel doğruyla bir keseninin oluşturduğu yöndeş, ters, iç ters, dış ters açıları belirleyerek özelliklerini inceler; oluşan açıların eş veya bütünler olanlarını belirler; ilgili problemleri çözer.
a) Aynı düzlemde olan üç doğrunun birbirine göre durumları ele alınır.
b) İki doğrunun birbirine paralel olup olmadığına karar vermeye yönelik çalışmalara da yer verilir. Bunu yaparken doğruların ortak kesenle yaptığı açıların eş olma durumlarından yararlanılabilir.
Düzgün çokgenlerin kenar ve açı özelliklerini açıklar. Yalnızca dışbükey çokgenler incelenir.
Çokgenlerin köşegenlerini, iç ve dış açılarını belirler; iç açılarının ve dış açılarının ölçüleri toplamını hesaplar. İç açılar toplamını keşfetmeye yönelik çalışmalara yer verilir.
Dikdörtgen, paralelkenar, yamuk ve eşkenar dörtgeni tanır; açı özelliklerini belirler.
a) Kenarların oluşturduğu açılarla birlikte eşkenar dörtgen, kare ve dikdörtgende köşegenlerin oluşturduğu açılar da incelenir.
b) Kare, dikdörtgenin ve eşkenar dörtgenin özel bir durumu olarak ele alınır. Bunun yanı sıra dikdörtgen ve eşkenar dörtgen, paralelkenarın özel hâlleri olarak ele alınır. Ayrıca dikdörtgen, eşkenar dörtgen ve paralelkenar da yamuğun özel durumları olarak ele alınır.
Eşkenar dörtgen ve yamuğun alan bağıntılarını oluşturur, ilgili problemleri çözer.
Alan ile ilgili problemleri çözer.
a) Üçgen, dikdörtgen, paralelkenar, yamuk veya eşkenar dörtgenden oluşan bileşik şekillerin alanlarını bulmayı gerektiren problemlere yer verilir.
b) Dikdörtgenin çevre uzunluğuyla alanını ilişkilendirmeye yönelik çalışmalara yer verilir. Aynı alana sahip farklı dikdörtgenlerin çevre uzunlukları ile aynı çevre uzunluğuna sahip farklı dikdörtgenlerin alanları incelenir.
Çemberde merkez açıları, gördüğü yayları ve açı ölçüleri arasındaki ilişkileri belirler.
Çemberin ve çember parçasının uzunluğunu hesaplar. Merkez açı ile çember parçasının uzunluğu ilişkilendirilirken orandan yararlanmaya yönelik çalışmalara yer verilir.
Dairenin ve daire diliminin alanını hesaplar. Merkez açı ile daire diliminin alanı ilişkilendirilirken orandan yararlanmaya yönelik çalışmalara yer verilir.
Soru: Bütünler iki açıdan birinin ölçüsü, diğerinin ölçüsünün 4 katından 10° fazladır. Büyük açının ölçüsü kaç derecedir?
Çözüm: İki açı x ve y olsun. Bütünler oldukları için x + y = 180°. Birinin ölçüsü diğerinin 4 katından 10° fazla olduğuna göre, y = 4x + 10°. Bu ifadeyi birinci denklemde yerine yazalım: x + (4x + 10°) = 180° 5x + 10° = 180° 5x = 170° x = 34°. Küçük açı 34° ise, büyük açı y = 4(34°) + 10° = 136° + 10° = 146°. Kontrol: 34° + 146° = 180°. Cevap: Büyük açının ölçüsü 146°'dir.
Soru: Bir düzgün altıgenin bir dış açısının ölçüsü kaç derecedir?
Çözüm: Tüm çokgenlerin dış açılarının toplamı 360°'dir. Düzgün bir çokgende tüm dış açıların ölçüleri birbirine eşittir. Düzgün altıgenin kenar sayısı (n) = 6'dır. Bir dış açısının ölçüsü = Dış açılar toplamı / kenar sayısı Bir dış açısının ölçüsü = 360° / 6 = 60°. Cevap: Bir düzgün altıgenin bir dış açısının ölçüsü 60°'dir.
Soru: Yarıçapı 5 cm olan bir dairenin çevresi kaç cm'dir? (π = 3 alınız.)
Çözüm: Dairenin çevresi formülü: Ç = 2πr Verilenler: r = 5 cm, π = 3. Ç = 2 × 3 × 5 Ç = 30 cm. Cevap: Dairenin çevresi 30 cm'dir.