8. Sınıf: Ekonomi Alandaki Gelişmeler Kazanım Değerlendirme Testleri

🚀 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi dersinde, Cumhuriyetimizin ilk yıllarından itibaren ekonomide atılan devrimci adımları keşfedin! Bu dönemde atılan temeller, günümüz Türkiye'sinin ekonomik yapısını nasıl şekillendirdi? Milli bir ekonomi yaratma yolundaki çabaları, tarım, sanayi ve ticaret alanındaki önemli gelişmeleri bu içerikte mercek altına alıyoruz. 📌

Cumhuriyet Dönemi Ekonomi Politikaları ve Gelişmeler

Milli Ekonominin Kurulması ve Amaçları

İzmir İktisat Kongresi (1923)

📌 Kurtuluş Savaşı'nın ardından, yeni Türk devletinin ekonomik bağımsızlığını kazanması ve milli bir kalkınma modeli oluşturması amacıyla İzmir'de toplanmıştır. Misak-ı İktisadi (Ekonomi Andı) kabul edilmiştir.

Devletçilik İlkesinin Benimsenmesi

1929 Dünya Ekonomik Krizi'nin etkileriyle birlikte, yeterli sermaye ve özel girişimci olmaması nedeniyle devletin ekonomiye doğrudan müdahalesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu durum, Cumhuriyet'in temel ilkelerinden biri olan Devletçilik ilkesinin uygulanmasına zemin hazırlamıştır.

Tarım Alanındaki Gelişmeler

• Aşar Vergisi'nin Kaldırılması (1925): Köylü üzerindeki ağır vergi yükünü hafifleterek tarımsal üretimi artırmayı hedeflemiştir.
• Yüksek Ziraat Enstitüsü'nün Kurulması (1933): Tarımsal eğitimi ve modern teknikleri geliştirmek amacıyla açılmıştır.
• Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve Ziraat Bankası gibi kurumların destekleyici rolü pekiştirilmiştir.

Sanayi Alanındaki Gelişmeler

Sanayileşme, milli ekonominin en önemli adımlarından biriydi. Bunun için çeşitli adımlar atılmıştır:

• Teşvik-i Sanayi Kanunu (1927): Özel sektörü sanayi yatırımlarına teşvik etmek amacıyla çıkarılmış ancak beklenen başarıyı gösterememiştir.
• Sümerbank (1933) ve Etibank (1935) Kurulması: Devlet eliyle sanayi ve madencilik alanında yatırım ve işletmecilik yapmak üzere faaliyete geçtiler.
• Birinci ve İkinci Sanayi Planları: Devletçilik ilkesi doğrultusunda, belirlenen sektörlerde (dokuma, şeker, çimento vb.) planlı yatırımlar yapılmıştır.

Ticaret ve Maliye Alanındaki Gelişmeler

• Gümrük Tarifelerinin Korunması: Yerli üretimi dış rekabete karşı koruma politikaları izlenmiştir.
• Merkez Bankası'nın Kurulması (1930): Bağımsız bir para politikası izlemek ve Türk Lirası'nın istikrarını sağlamak amacıyla kurulmuştur.
• Denizcilik ve taşımacılık alanında da milli şirketlerin kurulmasına önem verilmiştir.

Unutma! 💡 Cumhuriyetin ilk yıllarındaki ekonomi politikaları, ülkenin ekonomik bağımsızlığını pekiştirmek ve kalkınmayı hızlandırmak temel hedefine dayanır.

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Soru 1:

Aşağıdakilerden hangisi, Cumhuriyet Dönemi ekonomi politikalarının temel amaçlarından biri değildir?

1. Milli bir ekonomi oluşturmak.
2. Ekonomik bağımsızlığı sağlamak.
3. Yabancı sermayeyi sınırsızca ülkeye çekmek.
4. Tarım ve sanayiyi geliştirmek.

Çözüm 1:

1. Cumhuriyetin ilk yılları, milli bir ekonomi kurma ve yabancı bağımlılığını azaltma çabalarıyla geçti. Bu nedenle (A) seçeneği temel amaçlardan biridir.
2. Ekonomik bağımsızlık, siyasi bağımsızlığın tamamlayıcısı olarak görüldü ve öncelikli hedeflerden biriydi. Bu nedenle (B) seçeneği doğrudur.
3. Dönemin ekonomi politikaları, özellikle 1929 krizi sonrası devletçilikle birlikte yerli üretimi ve milli sermayeyi güçlendirmeyi hedeflemiştir. Yabancı sermayeyi sınırsızca çekmek yerine, daha kontrollü ve milli çıkarlara uygun bir yaklaşım benimsenmiştir.
4. Tarım ve sanayi, kalkınmanın lokomotif sektörleri olarak görülmüş ve bu alanlarda önemli yatırımlar yapılmıştır. Bu nedenle (D) seçeneği doğrudur.

✅ Doğru Cevap: C

Soru 2:

1925 yılında çıkarılan Aşar Vergisi'nin kaldırılması, Cumhuriyet Dönemi ekonomi politikalarında hangi alana yönelik bir gelişmedir ve neyi amaçlamıştır?

1. Sanayi alanı - Fabrika sayısını artırmak.
2. Ticaret alanı - İhracatı artırmak.
3. Tarım alanı - Köylüyü rahatlatmak ve üretimi teşvik etmek.
4. Maliye alanı - Devlet gelirlerini yükseltmek.

Çözüm 2:

1. Aşar Vergisi, tarımsal ürünler üzerinden alınan bir vergiydi ve kaldırılması sanayi alanıyla doğrudan ilgili değildir. (A) yanlıştır.
2. Verginin kaldırılması, tarımsal üretimi artırarak dolaylı yoldan ticarete etki etse de, birincil amacı ticareti veya ihracatı doğrudan artırmak değildir. (B) yanlıştır.
3. Aşar Vergisi, özellikle köylü üzerindeki ağır bir yük olarak görülüyordu. Bu verginin kaldırılması, köylünün ekonomik yükünü hafifleterek tarımsal üretimi artırmayı ve modern tarıma geçişi teşvik etmeyi amaçlamıştır. Bu, doğrudan tarım alanında bir gelişmedir.
4. Verginin kaldırılması, kısa vadede devletin vergi gelirlerinde bir düşüşe neden olmuştur; dolayısıyla amacı devlet gelirlerini yükseltmek değildir. (D) yanlıştır.

✅ Doğru Cevap: C