✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

10. Sınıf 6. Tema: İstatistiksel Araştırma Süreci Test 4

SORU 1

Bir gıda şirketi, yeni çıkardığı atıştırmalığın pazarlama kampanyasında 'Ürünümüzü düzenli tüketen denek grubumuzun %80'i genel ruh hallerinin iyileştiğini belirtmiştir.' ifadesini kullanmıştır. Bu denek grubu, şirketin web sitesindeki anketi doldurarak gönüllü olarak katılan ve ürünü bir ay boyunca kullanan 20 kişiden oluşmaktadır. Şirket, bu ifadeyi kullanarak ürününün genel halkın ruh halini iyileştirdiğini öne sürmektedir. Şirketin bu istatistiksel yorumuna yönelik temel hata veya yanlılık tespiti nedir?


A) %80 gibi yüksek bir oranın gerçeği yansıtmadığı düşünülmelidir.
B) Sadece 20 kişilik bir denek grubundan elde edilen sonuçlar, genel halkın ruh hali üzerindeki etkiyi genellemek için yetersiz ve yanlı bir örnektir.
C) Ruh halindeki iyileşmenin öznel bir beyan olması, sonucun bilimsel geçerliliğini düşürmektedir.
D) Ürünü düzenli tüketen denek grubunun ruh hali iyileşmesi, ürüne bağlı olmaktan ziyade placebo etkisi olabilir.
E) Bu bir hata değildir, çünkü gönüllülerin ürünü kullanması ve iyileşme belirtmesi ürünün etkili olduğunu gösterir.
Açıklama:
Şirketin yorumunda birden fazla yanlılık ve hata bulunmaktadır. En temel sorun, örneklemin büyüklüğü ve temsil yeteneğidir. Sadece 20 kişilik bir grup, hele ki gönüllü olarak anket dolduran ve ürünü denemeye istekli olan kişilerden oluşuyorsa, 80 milyonluk genel halkı temsil etmesi mümkün değildir. Bu durum, 'küçük örneklem yanlılığı' ve 'gönüllü yanıt yanlılığı' olarak adlandırılır. Elde edilen sonucun genel halka genellenmesi istatistiksel olarak geçersizdir. A, C ve D seçenekleri de olası sorunları belirtse de, B seçeneği doğrudan istatistiksel genelleme hatasını ve örneklem yanlılığını vurgulayarak en temel tespiti yapmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.