✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

10. Sınıf Yeryüzü Şekilleri ve Süreç İlişkisi Test 1

SORU 1

Çöl iklimlerinin yaygın olduğu kurak ve yarı kurak bölgelerde, kayaçların fiziksel olarak parçalanmasında günlük sıcaklık farklarının büyük olması aşağıdaki süreçlerden hangisini hızlandırır?

A) Kimyasal çözünme
B) Donma-çözünme
C) Tuz kristalleşmesi
D) Mekanik ayrışma (genleşme-büzülme)
E) Biyolojik ayrışma
Açıklama:
Kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde, gündüz yüksek sıcaklıklar nedeniyle kayaçlar genleşirken, gece düşük sıcaklıklar nedeniyle büzülür. Bu sürekli genleşme ve büzülme döngüsü, kayaçların iç yapısında gerilimlere yol açarak onların fiziksel olarak parçalanmasına (mekanik ayrışma) neden olur. Bu sürece termal genleşme ve büzülme denir. Tuz kristalleşmesi de çöllerde etkili bir fiziksel ayrışma türü olsa da, günlük sıcaklık farklarının doğrudan etkisi genleşme-büzülme üzerinedir.