✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

10. Sınıf Yeryüzü Şekilleri ve Süreç İlişkisi Test 4

SORU 1

Granit gibi kristalli yapıya sahip kayaçlar, belirli ortamlarda önemli fiziksel (mekanik) ayrışmaya (pul pul dökülme, tanesel ayrışma) uğrama eğilimindedir. Graniti uygun iklim koşullarına maruz kaldığında bu tür fiziksel ayrışma süreçlerine özellikle yatkın hale getiren birincil özellik hangisidir?


A) Asidik suda yüksek çözünürlüğe sahip olması.
B) Bol miktarda kil minerali içermesi.
C) Homojen mineral bileşimine sahip olması.
D) İçerdiği minerallerin sıcaklık değişimlerine farklı genleşme/büzülme oranlarıyla tepki vermesi.
E) Düşük gözeneklilik ve geçirimsizlik göstermesi.
Açıklama:
Granit, kuvars, feldispat ve mika gibi farklı minerallerin birleşimiyle oluşur. Bu minerallerin her biri, sıcaklık değişimlerine (ısınma ve soğuma) farklı oranlarda genleşme ve büzülme ile tepki verir. Bu farklı tepkiler, kayaç içinde iç gerilimler oluşturarak kayacın zamanla parçalanmasına, yani pul pul dökülme (ekzfoliasyon) veya tanesel ayrışma gibi fiziksel ayrışma türlerine neden olur.