8. Sınıf: Silindirin Hacmi Kazanım Değerlendirme Testleri
M.8.3.4.4.: Dik dairesel silindirin hacim bağıntısını oluşturur; ilgili problemleri çözer.
a) Somut modellerle çalışmalara yer verilir.
b) Bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanılabilir.
c) Dik dairesel silindirin hacmini tahmin etmeye yönelik çalışmalara yer verilir.
ç) Dik dairesel silindirin hacim bağıntısını dik prizmanın hacim bağıntısı ile ilişkilendirmeye yönelik çalışmalara yer verilir.
Kazanım Testleri
🚀 8. Sınıf Matematik'te en heyecan verici konulardan biri olan silindirin hacmini keşfetmeye hazır mısın? Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bu geometrik şeklin içini ne kadar maddeyle doldurabileceğimizi hesaplamak aslında çok kolay! 💡 Bu rehberle silindirin hacmini adım adım öğrenecek, formülleri anlayacak ve çözümlü sorularla konuyu pekiştireceksin. Başlayalım! 📌
Silindirin Hacmi Nedir?
Bir silindir, tabanı daire olan ve dairesel tabanları birbirine paralel olan üç boyutlu bir geometrik cisimdir. Silindirin hacmi ise, bu cismin içini doldurabilecek madde miktarını ifade eder. Tıpkı bir kutunun veya bir şişenin ne kadar sıvı alabileceğini bulmak gibi düşünebiliriz.
Silindirin Temel Elemanları
- Taban Yarıçapı (r): Silindirin dairesel tabanının merkezinden çevresine olan uzaklıktır.
- Yükseklik (h): İki dairesel taban arasındaki dik uzaklıktır.
📌 Tanım: Silindirin hacmi, taban alanı ile yüksekliğinin çarpımına eşittir.
Silindirin Hacim Formülü
Silindirin hacmini bulmak için aşağıdaki formül kullanılır:
$\text{Hacim} = \text{Taban Alanı} \times \text{Yükseklik}$
Bir dairenin alanı $\pi r^2$ olduğundan, silindirin hacim formülü şu şekilde ifade edilir:
$\mathbf{V = \pi r^2 h}$
Formüldeki Değişkenler ve Anlamları
| Sembol | Anlamı | Açıklama |
|---|---|---|
| $V$ | Hacim | Silindirin içini dolduran madde miktarı (birimi: $\text{cm}^3$, $\text{m}^3$ vb.) |
| $\pi$ (Pi) | Sabit Sayı | Yaklaşık değeri $3.14$ veya sorulara göre $\frac{22}{7}$ ya da $3$ olarak alınabilir. |
| $r$ | Yarıçap | Silindirin taban dairesinin yarıçapı. |
| $h$ | Yükseklik | Silindirin iki tabanı arasındaki dik uzaklık. |
💡 Unutma! Hacim birimleri küp olarak ifade edilir (örn: $\text{cm}^3$, $\text{m}^3$). Sorularda $\pi$ için verilen değeri kullanmaya dikkat et!
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Taban yarıçapı $4 \text{ cm}$ ve yüksekliği $10 \text{ cm}$ olan bir dik dairesel silindirin hacmini bulunuz. ($\pi$ yerine $3$ alınız.)
Çözüm 1:
- Verilenleri Belirle:
- Yarıçap $(r) = 4 \text{ cm}$
- Yükseklik $(h) = 10 \text{ cm}$
- $\pi = 3$
- Formülü Yaz:
$V = \pi r^2 h$
- Değerleri Yerine Koy ve Hesapla:
$V = 3 \times (4)^2 \times 10$
$V = 3 \times 16 \times 10$
$V = 48 \times 10$
$V = 480 \text{ cm}^3$
- Cevap:
Silindirin hacmi $480 \text{ cm}^3$'tür. ✅
Soru 2:
Hacmi $300 \pi \text{ cm}^3$ olan bir dik dairesel silindirin taban yarıçapı $5 \text{ cm}$ ise, bu silindirin yüksekliği kaç $\text{ cm}$'dir?
Çözüm 2:
- Verilenleri Belirle:
- Hacim $(V) = 300 \pi \text{ cm}^3$
- Yarıçap $(r) = 5 \text{ cm}$
- Yükseklik $(h) = ?$
- Formülü Yaz:
$V = \pi r^2 h$
- Değerleri Yerine Koy:
$300 \pi = \pi \times (5)^2 \times h$
- Denklemi Çöz:
$300 \pi = \pi \times 25 \times h$
Her iki tarafı $\pi$'ye bölelim:
$300 = 25 \times h$
Her iki tarafı $25$'e bölelim:
$h = \frac{300}{25}$
$h = 12 \text{ cm}$
- Cevap:
Silindirin yüksekliği $12 \text{ cm}$'dir. ✅