✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

10. Sınıf İstatistiksel Sonuç ve Yorumları Tartışma Test 1

SORU 1

Bir okul müdürü, 'öğrenci kulüplerine katılım' (katıldı/katılmadı) ile 'akademik başarı' (ortalama 70 üzeri/70 altı) arasındaki ilişkiyi incelemek için bir anket düzenlemiştir. Anket sonuçlarına göre, kulüplere katılan öğrencilerin %80'inin akademik başarısının 70 üzerinde olduğu, kulüplere katılmayan öğrencilerin ise sadece %50'sinin akademik başarısının 70 üzerinde olduğu görülmüştür. Müdür bu verilere dayanarak, 'Öğrenci kulüplerine katılım, doğrudan akademik başarıyı artırmaktadır.' şeklinde bir sonuç duyurmuştur. Bu sonuçtaki potansiyel hata veya yanlılık aşağıdakilerden hangisidir?


A) Veri toplama sürecinde kullanılan anketin güvenilmez olması.
B) Öğrenci kulüplerine katılmayı tercih eden öğrencilerin zaten daha motive veya başarılı olma eğiliminde olmaları (self-selection bias).
C) Akademik başarı tanımının çok genel olması.
D) Sadece iki kategorik değişken kullanılması ve sürekli değişkenlerin göz ardı edilmesi.
E) Verilerin sadece bir okuldan toplanması ve genellenebilir olmaması.
Açıklama:
Müdürün yaptığı yorum, 'katılımın doğrudan akademik başarıyı artırdığı' şeklinde bir nedensellik ilişkisi öne sürmektedir. Ancak, kulüplere katılan öğrencilerin, katılmayanlara kıyasla zaten daha disiplinli, çalışkan veya sosyal becerileri gelişmiş olma ihtimali vardır. Bu durum, 'self-selection bias' (kendini seçme yanlılığı) olarak adlandırılır. Yani, kulüplere katılmanın kendisi başarıyı artırmayabilir, zaten başarılı olma eğiliminde olan öğrencilerin kulüplere katılma olasılığı daha yüksek olabilir. Bu tür bir gözlemsel çalışmada nedensellik çıkarımı yapmak zordur. Seçenek B bu yanlılığı doğru bir şekilde ifade etmektedir.