✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

9. Sınıf İstatistiksel sonuç ve yorumları tartışabilme Test 4

SORU 1

A local coffee shop announced, "Our customer satisfaction rate has jumped by an amazing 50% in the last quarter!" They presented a bar chart where the y-axis (satisfaction rate) started at 80% and went up to 90%, showing a bar rising from 80% to 90%. While mathematically a 10% absolute increase from 80% to 90% is indeed a (90-80) \(/80 = 12\).5% relative increase, the visual representation created a much more dramatic effect than the actual change.

Yukarıdaki durumda, kahve dükkanının sunumunda istatistiksel sonuçları görsel olarak çarpıtma amacı taşıyan temel hata veya yanlılık aşağıdakilerden hangisidir?

A) Müşteri memnuniyeti oranının ölçümünde kullanılan anket yönteminin bilimsel olmaması.
B) Grafikte y-ekseninin sıfırdan başlatılmaması (kesikli y-ekseni) görsel algıyı yanıltmıştır.
C) Sadece bir çeyreklik veri ile genelleme yapılması istatistiksel olarak geçersizdir.
D) Müşteri memnuniyetini nicel bir değişken olarak ele almanın yanlış olması.
E) Karşılaştırma için geçmiş çeyreklerin verilerinin sunulmaması.
Açıklama:
Bir grafikte y-ekseninin sıfırdan başlatılmaması (kesikli y-ekseni), küçük değişiklikleri çok daha büyük ve dramatik gösterme eğilimindedir. Bu durum, veri görselleştirmesinde yaygın bir yanıltma tekniğidir ve algıyı çarpıtır. Gerçekte 80%'den 90%'a bir artış, başlangıcı 0 olan bir grafikte çok daha az dramatik görünürdü.