7. Sınıf: Denklem Problemleri Kazanım Değerlendirme Testleri
M.7.2.2.4.: Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurmayı gerektiren problemleri çözer.
Kazanım Testleri
📌 7. Sınıf Denklem Problemleri, matematiğin en temel ve en çok kullanılan konularından biridir. Bu konuda başarılı olmak, hem günlük hayattaki problemleri çözme yeteneğinizi geliştirir hem de ileri matematik konuları için sağlam bir temel oluşturur. 💡 Hadi, denklem kurma ve çözme adımlarını öğrenerek karşımıza çıkan problemleri kolayca aşalım! 🚀
7. Sınıf Denklem Problemleri Konu Anlatımı
Denklem Nedir?
Denklem, içinde bir ya da daha fazla bilinmeyen (genellikle $x$, $y$, $a$ gibi harflerle gösterilir) ve bir eşitlik işareti ($=$) bulunan matematiksel ifadelerdir. Amacımız, bilinmeyenin değerini bulmaktır. Örneğin, $x + 5 = 12$ ifadesi bir denklemdir ve bilinmeyen $x$'tir.
Denklem Problemleri Nasıl Çözülür?
Denklem problemlerini çözmek için sistemli bir yaklaşım izlemek önemlidir:
- Problemi Anlama: Öncelikle problemi dikkatlice okuyun ve verilen bilgileri, istenenleri net bir şekilde belirleyin. Anahtar kelimelerin altını çizin.
- Bilinmeyeni Belirleme: Problemin sizden neyi bulmanızı istediğini tespit edin ve bu değeri bir değişken (bilinmeyen) ile ifade edin. Genellikle $x$ kullanılır.
- Denklemi Kurma: Verilen bilgiler ışığında, bilinmeyen ve bilinenler arasında bir eşitlik kurarak denklemi oluşturun. Türkçe ifadeleri matematiksel dile çevirin.
- Denklemi Çözme: Kurduğunuz denklemi uygun matematiksel işlemler (toplama, çıkarma, çarpma, bölme) kullanarak çözerek bilinmeyenin değerini bulun. Amaç, bilinmeyeni eşitliğin bir tarafında yalnız bırakmaktır.
- Çözümü Kontrol Etme: Bulduğunuz değeri orijinal denklemde yerine koyarak veya problemin metninde kontrol ederek çözümünüzün doğruluğunu teyit edin.
Sık Karşılaşılan İfadeler ve Denkleme Çevirme
Problemler genellikle günlük dilde ifade edilir. Bu ifadeleri cebirsel olarak yazabilmek, denklem kurmanın anahtarıdır.
| Türkçe İfade | Cebirsel İfade | Örnek |
|---|---|---|
| Bir sayının 3 katı | $3x$ | Bir sayının 3 katı 21'dir: $3x = 21$ |
| Bir sayının 5 fazlası | $x + 5$ | Bir sayının 5 fazlası 15'tir: $x + 5 = 15$ |
| Bir sayının 7 eksiği | $x - 7$ | Bir sayının 7 eksiği 10'dur: $x - 7 = 10$ |
| Bir sayının yarısı | $\frac{x}{2}$ | Bir sayının yarısı 8'dir: $\frac{x}{2} = 8$ |
| Bir sayının 2 katının 3 fazlası | $2x + 3$ | Bir sayının 2 katının 3 fazlası 17'dir: $2x + 3 = 17$ |
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1
Bir sınıfta kız öğrencilerin sayısı, erkek öğrencilerin sayısının 2 katından 5 eksiktir. Sınıftaki toplam öğrenci sayısı 37 olduğuna göre, bu sınıfta kaç kız öğrenci vardır?
Çözüm 1
- Bilinmeyeni Belirle:
- Erkek öğrenci sayısına $x$ diyelim.
- Kız öğrenci sayısı, erkek öğrenci sayısının 2 katından 5 eksik olduğundan, kız öğrenci sayısı: $2x - 5$ olur.
- Denklemi Kur:
- Toplam öğrenci sayısı, erkek öğrenci sayısı ile kız öğrenci sayısının toplamına eşittir.
- $x + (2x - 5) = 37$
- Denklemi Çöz:
- Denklemi düzenleyelim: $3x - 5 = 37$
- Her iki tarafa 5 ekleyelim: $3x - 5 + 5 = 37 + 5 \Rightarrow 3x = 42$
- Her iki tarafı 3'e bölelim: $\frac{3x}{3} = \frac{42}{3} \Rightarrow x = 14$
- Bu durumda erkek öğrenci sayısı 14'tür.
- Kız öğrenci sayısı: $2x - 5 = 2(14) - 5 = 28 - 5 = 23$
- Kontrol Et: Erkek + Kız = $14 + 23 = 37$. Toplam öğrenci sayısı doğru. ✅
Bu sınıfta 23 kız öğrenci vardır.
Soru 2
Eda, parasının $\frac{1}{3}$'ünü kiraya, kalan parasının yarısını faturalara ödedi. Geriye 120 TL'si kaldığına göre, Eda'nın başlangıçta kaç TL'si vardı?
Çözüm 2
- Bilinmeyeni Belirle:
- Eda'nın başlangıçtaki parasına $x$ diyelim.
- Denklemi Kur:
- Kiraya ödenen para: $\frac{x}{3}$
- Kalan para: $x - \frac{x}{3} = \frac{3x - x}{3} = \frac{2x}{3}$
- Faturalara ödenen para (kalanın yarısı): $\frac{1}{2} \times \frac{2x}{3} = \frac{x}{3}$
- Geriye kalan para: Başlangıçtaki para - Kiraya ödenen - Faturalara ödenen
- $x - \frac{x}{3} - \frac{x}{3} = 120$
- Denklemi Çöz:
- Denklemi düzenleyelim: $x - \frac{2x}{3} = 120$
- Ortak paydada yazalım: $\frac{3x}{3} - \frac{2x}{3} = 120$
- $\frac{x}{3} = 120$
- Her iki tarafı 3 ile çarpalım: $x = 120 \times 3 \Rightarrow x = 360$
- Kontrol Et:
- Başlangıç: 360 TL
- Kira ($\frac{1}{3}$'ü): $\frac{360}{3} = 120$ TL
- Kalan: $360 - 120 = 240$ TL
- Faturalar (kalanın yarısı): $\frac{240}{2} = 120$ TL
- Geriye kalan: $240 - 120 = 120$ TL. Doğru. ✅
Eda'nın başlangıçta 360 TL'si vardı.