✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

10. Sınıf İstatistiksel Sonuç ve Yorumları Tartışma Test 7

SORU 1

Bir şehirde yapılan analizde, son 10 yılda her yıl dondurma satışlarının arttığı ve aynı zamanda bu dönemde yüzme havuzu kazalarının da arttığı gözlemlenmiştir. Bu durum üzerine yerel bir televizyon kanalı, 'Dondurma tüketimi, yüzme havuzu kazalarını artırıyor!' başlığıyla bir haber yapmıştır. Bu haberdeki sonuç veya yorumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi *en doğru* değerlendirmeyi sunar?


A) Dondurma satışı ve havuz kazaları arasında güçlü bir korelasyon olduğu için, nedensellik ilişkisi kesindir.
B) Bu iki olayın eş zamanlı artması tamamen tesadüftür ve aralarında hiçbir ilişki yoktur.
C) Yorum hatalıdır, çünkü dondurma satışları ve havuz kazalarındaki artışa neden olan başka bir ortak faktör (örneğin yaz aylarında hava sıcaklığının artması veya havuz kullanımının yaygınlaşması) göz ardı edilmiştir.
D) Dondurma tüketimini yasaklamak, havuz kazalarını önlemenin en etkili yoludur.
E) Dondurma yiyen kişilerin dikkatleri dağıldığı için havuzda kaza yapma olasılıkları artar.
Açıklama:
Bu senaryo, istatistikte sıkça karşılaşılan 'korelasyon nedensellik değildir' ilkesini vurgular. Dondurma satışları ile yüzme havuzu kazalarının aynı anda artması bir korelasyona işaret eder, ancak dondurma tüketiminin doğrudan kazalara neden olduğu anlamına gelmez. Bu iki değişken arasındaki gözlemlenen ilişkinin nedeni, genellikle yaz aylarında artan hava sıcaklıkları gibi üçüncü bir gizli değişkendir. Hava sıcaklığı arttıkça hem dondurma tüketimi hem de yüzme havuzu kullanımı (ve dolayısıyla kaza riski) artar. C seçeneği bu durumu en doğru şekilde açıklar.