✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

10. Sınıf İstatistiksel Sonuç ve Yorumları Tartışma Test 8

SORU 1

Bir siyasi parti lideri, 'Yaptığımız mahalle ziyaretlerinde karşılaştığımız 1000 genç seçmenin %85'i partimize oy vereceğini belirtmiştir. Bu durum, gençlerin büyük çoğunluğunun partimizi desteklediğinin açık bir göstergesidir.' demiştir. Bu iddiayı istatistiksel açıdan değerlendirirken hangi nokta en çok sorgulanmalıdır?


A) Toplam genç seçmen sayısının belirtilmemesi.
B) 'Mahalle ziyaretleri' ile ulaşılan örneklemin, genç seçmenlerin tamamını temsil edip etmediği (temsiliyet sorunu).
C) Yüzde 85'lik oranın matematiksel olarak doğru olup olmadığı.
D) Oy verme niyetinin gerçek oy verme davranışına dönüşmeyebileceği.
E) Siyasi liderin kişisel gözlemlerinin objektif olamayabileceği.
Açıklama:
'Mahalle ziyaretleri' sırasında ulaşılan 1000 genç seçmen, genellikle parti liderinin ziyaret ettiği bölgelerdeki veya partiye zaten sempati duyan, liderle iletişim kurmaya açık gençlerden oluşabilir. Bu, 'uygunluk örneklemesi' (convenience sampling) olarak bilinen bir tür örneklem yanlılığına yol açar. Bu tür bir örneklem, genç seçmenlerin tamamının görüşlerini yansıtma konusunda sorunludur ve 'gençlerin büyük çoğunluğunun partimizi desteklediği' iddiasını istatistiksel olarak temellendirmek için yetersizdir. İddianın geçerli olması için daha rastgele ve temsili bir örnekleme yöntemi kullanılması gerekmektedir. Seçenek D de doğru bir eleştiri olmasına rağmen, temel istatistiksel yöntemdeki yanlılık (örneklemin temsiliyeti) daha öncelikli bir sorgulama konusudur.