10. Sınıf Matematik: Asal Çarpanlar ve Bölen İlişkisi - Kazanım Testi 1
Bu test, 10. sınıf matematik müfredatında yer alan "Asal Çarpanlar ve Bölen İlişkisi" konusunu pekiştirmek amacıyla hazırlanmıştır. İşte bu konuyla ilgili püf noktalar ve çözümlü örnek sorular:
Püf Noktaları:
* Bir sayının asal çarpanları, o sayıyı tam bölen asal sayılardır. Her sayının asal çarpanlarına ayrılmış bir biçimi vardır ve bu biçim tektir.
* Bir sayının pozitif bölenlerinin sayısı, asal çarpanlarına ayrılmış halindeki üslerin birer fazlasının çarpımı ile bulunur. Örneğin, bir sayı \(p^a \cdot q^b\) şeklinde asal çarpanlarına ayrılmışsa, pozitif bölen sayısı \((a+1)(b+1)\) 'dir.
* İki veya daha fazla sayının ortak bölenlerinin en büyüğü (OBEB), bu sayıları tam bölen en büyük sayıdır. Ortak katlarının en küçüğü (OKEK) ise, bu sayıların her birinin tam böldüğü en küçük sayıdır.
* OBEB ve OKEK arasındaki ilişki: İki sayı için, sayıların çarpımı, OBEB'leri ile OKEK'lerinin çarpımına eşittir. \(a \cdot b = OBEB(a,b) \cdot OKEK(a,b)\)
Çözümlü Örnek Sorular:Soru 1: 72 sayısının pozitif bölen sayısı kaçtır?
Çözüm: Öncelikle 72'yi asal çarpanlarına ayıralım: \(72 = 2^3 \cdot 3^2\). Pozitif bölen sayısı ise \((3+1)(2+1) = 4 \cdot 3 = 12\) 'dir. Cevap: 12Soru 2: OBEB(48, 60) kaçtır?
Çözüm: 48 ve 60'ı asal çarpanlarına ayıralım: \(48 = 2^4 \cdot 3\) ve \(60 = 2^2 \cdot 3 \cdot 5\). OBEB, ortak asal çarpanların en küçük üslerinin çarpımıdır. Bu durumda, \(OBEB(48, 60) = 2^2 \cdot 3 = 4 \cdot 3 = 12\) 'dir. Cevap: 12Soru 3: OKEK(15, 20) kaçtır?
Çözüm: 15 ve 20'yi asal çarpanlarına ayıralım: \(15 = 3 \cdot 5\) ve \(20 = 2^2 \cdot 5\). OKEK, tüm asal çarpanların en büyük üslerinin çarpımıdır. Bu durumda, \(OKEK(15, 20) = 2^2 \cdot 3 \cdot 5 = 4 \cdot 3 \cdot 5 = 60\) 'tır. Cevap: 60
Umarım bu bilgiler ve örnek sorular, "Asal Çarpanlar ve Bölen İlişkisi" konusunu daha iyi anlamanıza yardımcı olur. Başarılar! 🚀